FRANSÖHE navorschers over smetstoffen. 265 



kondvunr, doch verschillen overigens in bijzonderheden, zoodat men 

 verschillende vormen aanneemt, die ook verschillende namen dragen, 

 met wier uiteenzetting wij ons echter niet behoeven bezig te houden. 



Deze ziekte is voor een grootj deel het uitgangspunt geweest van 

 de tegenwoordig meer en meer tot zekerheid naderende theorie: dat 

 de besmettelijkheid van vele infectieziekten afhangt van het indringen 

 in het bloed van zekere levende mikroskopische organismen. l 



Onder de fransche geleerden maakte davaine van die ziekte een 

 onderwerp van studie na het lezen, in virchow's Archiv, van de on- 

 derzoekingen van brauell, hoogleeraar te Dorpat, die bevond dat 

 het miltvuur, door eenige druppels bloed uit een daaraan lijdend of 

 gestorven dier in te enten, kon worden medegedeeld aan een ander ge- 

 zond dier , en dat in zulk bloed eigenaardige , staafvormige lichaampjes 

 aanwezig waren , die allerwaarschijnlijkst voor de dragers van de smet- 

 stof of voor de smetstof zelve moesten worden gehouden. 



De eerste proeven van davaine werden echter verricht met rottend 

 bloed. Hij nam daarvan een droppel, verdunde dien met veertig tot 

 honderd droppels water, en spoot van die verdunning een droppel in 

 de aderen van een konijn, of van een cavia, zoogenaamd guineesch 

 biggetje, bij ons in de wandeling verkeerdelijk marmotje genaamd. 

 Het duurde niet lang of het dier werd ziek, en was niet alleen na 

 eenige uren dood, maar zijn bloed had dezelfde giftige eigenschappen 

 verkregen als het oorspronkelijke rottende bloed. Want wanneer men 

 nu iets van dat bloed in de aderen van een tweede konijn of cavia 

 bracht , stierf dit ook. En zoo kon davaine die proef gedurende ette- 

 lijke generatien voortzetten, — steeds met hetzelfde gevolg. De alzoo 

 verwekte ziekte verkreeg den naam van septicémie, van het grieksch 

 sêpsis, verrotting, en kaima, bloed. 



Van deze proeven tot die met bloed van aan miltvuur gestorven 

 dieren was de overgang niet groot. Een droppel zulk bloed werd ver- 

 dund met nog meer water, dan bij het rottend bloed gemengd was 

 geworden, en van dat mengsel één droppel ingeënt bij een konijn, — 



1 Het is zeer waarschijnlijk dat ook de niet besmettelijke infectieziekten daarvan 

 afhangen. Althans met de tnsschenpoozende (intermitteerende) koortsen, en in 't alge- 

 meen met de zoogenaamde malariaziekten , is dit in de hoogste mate het geval, gelijk 

 reeds blijken kan uit v. nügeli's boek. Om van vroegere waarnemingen niet te spre- 

 ken, vestig ik hier de aandacht op de onderzoekingen van klebs en thomasi cki'DELI, 

 door mij vermeld in het Bijblad van 188Ü, op blz. 50. 



