FRANSCHE NAVORSCHERS OVER. SMETSTOFFEN. 269 



Pasteur toonde daarom hot groote gevaar aan dat er in gelegen is 

 om vee te laten grazen op weiden of op hooiland, waarin de lijken 

 van authraxzieke dieren begraven zijn. Men meent gewoonlijk tegen 

 alle gevaar gewaarborgd te zijn, wanneer men die lijken maar begraaft. 

 Maar pasteur bevond , dat de in die lijken aanwezige bacteriën tot 

 boven op den grond kunnen opstijgen. Trouwens een veearts te Nancy, 

 poincarré, had ze gevonden in het moerassige water, dat eene weide 

 bevochtigde, waarop twee en twintig koeien in weinige weken tijds 

 het miltvuur hadden opgedaan , alsmede in het bloed van die koeien, 

 terwijl het bedoelde water, aan een cavia ingeënt, dit dier weldra 

 deed sterven, wat ook het lot was van een tweede cavia, die met 

 het bloed van den eersten werd ingeënt. De lijkopening leerde hier, 

 dat de bij die ^avia's ontstane ziekte werkelijk van anthraxachtige 

 natuur was geweest. 



Maar hoe komen die bacteriën uit de diepte, waarin de lijken be- 

 graven zijn, boven op den grond? Door de aardwormen, antwoordde 

 pasteur. Onze gewone aard- of regenworm , of pier {Lumbricus terres- 

 tris) eet de aarde, waarin hij leeft; de daarin aanwezige organische 

 stoffen dienen hem tot voedsel , — het overige wordt weer uitgewor- 

 pen. De kleine cylindrische hoopjes fijne aarde, die men des morgens 

 zoo veel op den grond van tuinen en landerijen aantreft, zijn zulke 

 uitwerpselen, die des nachts door de pieren daar geloosd zijn. ' Daarin 

 nu bevinden zich de kiemen van de, naar men verkeerdelijk gelooft, 

 voor goed onder den grond begraven bacteriën, die in het voor de 

 grondlucht toegankelijk bloed der begraven dieren de gelegenheid heb- 

 ben zich voor onbepaalden tijd te consorveeren. 



Het begraven van aan anthrax gestorven dieren in wei- of hooiland 

 is dus ten allersterkste af te raden. Wanneer men kan , moet men 

 daarvoor een zooveel mogelijk mageren, zandigen en drogen grond kiezen, 

 waarin men niet licht regenwormen aantreft. Ik zou er bijvoegen dat, 

 waar die soort van grond ontbreekt, de lijken moeten worden begra- 

 ven op eene afgelegene plaats , zoo ver mogelijk van wei- en hooilan- 



1 Laat ik hier in 't voorbijgaan doen opmerken dat het eene onwaarheid is , dat de 

 regenwormen de wortels van gras en andere planten afeteu. Zij zijn integendeel nuttig, 

 doordien zij, onophoudelijk door deu bodem dringende, dien los en voor lucht en water 

 toegankelijker maken. Men kan omtrent dit punt nalezen whitb's Natural History of 

 Selbome , in de editie van B. jesse. (Londen 1851) op pag. 224 enz. 



