FRANSCHE NAVORSCHERS OVER SMETSTOFFEN. 275 



verschijnselen waar. Doen zij het daarentegen wel en krachtig, dan 

 zal weldra het bloed vol van die soort van bacteriën , en, tengevolge 

 van de voeding van zoo vele bacteriën, abnormaal geworden zijn, en 

 het kan dan niet anders of er moeten zich ziekelijke verschijnselen 

 vertoonen. Maar of nu die in het bloed geraakte bacteriën zich al of 

 niet , zwak of krachtig , zullen vermenigvuldigen , — dat hangt geheel 

 daarvan af, of het bloed, waarin zij geraakt zijn, juist aan hen de 

 geschikte voorwaarden voor hun leven en voeding aanbiedt. Is dat 

 niet het geval , dan zullen zij , of hun weinig en zwak kroost , spoedig 

 te gronde gaan; is dat bloed daarentegen voor hen een geschikte 

 middenstof, dan zullen bloedvergiftiging en ziekte volgen, altijd in 

 die mate als de vermenigvuldiging sterker of zwakker is. 



Dat ook reeds de hoeveelheid der bacteriën , die op eens van buiten 

 af in het bloed worden gebracht, van invloed kan zijn, schijnt uit 

 zekere proeven van chauveau te blijken. Hij maakte verschillende ver_ 

 dunningen van anthrax-bloed , van welke verdunningen elke kubieke 

 centimeter bij benadering 50 tot 1000 bacteriën bevatte. Eene ver- 

 duuning met ongeveer 1000 bacteriën, bij vier schapen in de halsader 

 gespoten , bracht bij alle vier den dood te weeg. Twee schapen ont- 

 vingen elk ongeveer 600 bacteriën; het eene bezweek, het andere bleef 

 gezoud. Van twee andere schapen werd een met 50 , het andere met 

 100 bacteriën ingespoten, — maar bij de verdunning met 100 werd 

 ' /100 phenylzuur gevoegd. Het eerste kreeg een lichte en kortstondige 

 koorts, het andere bleef gezond. De drie in het leven gebleven scha- 

 pen met nog twee andere werden ingespoten met ongeveer 1000 bac- 

 teriën; alle vijf stierven, maar het schaap, dat koorts had gehad, 

 eerst op den zesden dag, nadat de ovorige zeer spoedig bezweken 

 waren. In die laatste proef vinden wij — om van de werking van 

 het phenylzuur in de vorige niet te spreken, — tevens eene aandui- 

 ding van den voorbehoedenden invloed van de eens doorgestane anthrax- 

 ziekte op eene vernieuwde besmetting. 



Wanneor wij het tot dusver gezegde overwegen , dan kan hot niet 

 anders dan natuurlijk worden gevonden, dat de vraag zich aan pasteur 

 opdrong : of de smetstofïen ook zoodanig konden worden gewijzigd , 

 dat zij, ingeënt zijnde, wel eeuige ziekelijke verschijnselen te weeg 

 brengen , maar geen ernstige gevolgen hebben , en desniettemin het 

 organisme voortaan waarborgen voor de ziekte, waarvan zij de smet- 



