3ALLAND. 293 



ook weer uit, maar zij heeft historische waarde, vooral voor de oudste 

 geschiedenis van ons land. Bij Hattem liggen de Godsberg, de Tries- 

 berg en de Wolbergen , een lange reeks van diluviale heuvels , die 

 zich van het noordoosten naar het zuidwesten uitstrekken. 



De namen dier heuvels wijzen op voor-christelijko tijden , nog to 

 weinig onderzocht, maar wier onthulling uit het stof der eeuwen 

 merkwaardige dingen kan aan het licht brengen en vele ongegronde 

 gissingen van latere historieschrijvers zal te niet doen. 



De naam Triesberg (volgens de oude spelling met de dubbele ij , 

 Trijsberg) herinnert aan het angel-saksisch treo , het engelsch tree 

 en aan al de plaatsen, wier namen op ter, teren, doren uitgaan. Die 

 namen stonden in verband met den grooten, ouden boom, onder wel- 

 ken de volksvergaderingen en regtspraken gehouden werden en die een 

 heilig zinnebeeld was van de als goddelijk vereerde Natuur. 



Een schaduwrijke breede laan, met hier en daar een landhuis tus- 

 schen het geboomte, leidt ons spoedig in het bosch aan den voet van 

 den omvangrijken en van verre zigtbaren heuvel , die grootcndeels 

 met dennen is begroeid. De bodem is hard en vol grind; de regens 

 hebben overal den grond door het afstroomende water met diepe geu- 

 len doorploegd; de paden gaan steil opwaarts tusschen bemoste walletjes. 



Op den top is eene onbegroeide plek , die men reeds van den spoor- 

 weg zeer goed kan onderscheiden. Van daar heeft men een ruim uit- 

 zigt op Zwolle, Kampen en aan de andere zijde over de schrale heu- 

 vels van de Veluwe, de Wolbergen. 



Hier was ongetwijfeld do heilige plaats , waaraan de heuvel zijn naam 

 te danken heeft. In Duitschland heeten dergelijke heuvels hier en daar 

 Baumberg of Bomberg; de naam Trie bewijst hier den Angelsaksischen 

 oorsprong. Hier hebben in den voorchristelijken tijd Saksers gewoond , 

 evenals op de geheele Veluwe en in een groot deel van Hollaud. 



Niet alleen honderde plaatsnamen bewijzen zulks, maar zelfs do 

 volkstaal. Met de komst der Angleu uit het Noorden vormde zich een 

 gemengd ras, een volk van buitongewoue kracht, welks taal als 't ware 

 de kiem van het Engelsch en Ned'-rduitsch als in een bloemknop om- 

 sloot. Thans zijn Engelschen en Hollanders door volerlei omstandig- 

 heden twee verschillende volken geworden, — maar in het Angelsak- 

 sisch ligt het bewijs dat beiden eenmaal éón volk zijn geweest. Als 

 we den moed hebben om de beteekenis dier krachtige, maar niet meer 

 gesproken woorden te ontcijferen, gaat een merkwaardig licht op over 



