300 KLEUREN IN HET PLANTENRIJK. 



treedt. Welke de oorzaak dezer merkwaardige verandering is, weet 

 men niet met zekerheid te zeggen. Toch wensch ik op twee zaken te 

 wijzen. Ten eerste schijnt de koude er invloed op uit te oefenen, of 

 juister een sterke tegenstelling van warmte en kou, aangezien het 

 verschijnsel in Noord- Amerika , waar koude nachten met warme da- 

 gen afwisselen , en in bergachtige streken , zooals de Scandinavische 

 hooglanden , die over dag heet maar 's nachts zeer koud zijn , duide- 

 lijker optreedt dan in landen die aan minder temperatuurwisseling 

 onderhevig zijn. Aan den Duitschen Rijn, waar een vrij groot warmte- 

 verschil tusschen dag en nacht bestaat , ziet men reeds midden in den 

 zomer vele bladeren rood of bruin , als ze bij ons te lande nog groen 

 zijn l ; en reizigers , die de Alpen hebben bezocht , weten ons te ver- 

 halen , dat verscheidene daar groeiende mossen en ook bloemplanten , 

 die in vlakke streken groen zijn , er een roode of bruinroode tint heb- 

 ben aangenomen. In de tweede plaats leert de waarneming dat een 

 helderder licht met een sterkere verkleuring gepaard gaat. 



Wil men echter weten, waartoe zulk een tijdelijke verkleuring dien- 

 stig is , d. w. z. welk nut zij aanbrengt , dan is het beste antwoord, dat men 

 vooralsnog geven kan, dat de teedere chlorophyl-korreltjes, die gedu- 

 rende den winter werkeloos zijn , er door beschermd worden tegen 

 een te sterken invloed van de zonnestralen. Wie in het voorjaar het 

 uitloopen der knoppen heeft gadegeslagen en zich heeft verlustigd in 

 het zich ontplooien der jonge blaadjes , dien zal het niet ontgaan zijn , dat 

 de pas ontloken blaadjes van vele planten niet groen zijn , maar wel bruin 

 of rood en dus dezelfde verkleuring vertoonen als de bladeren der straks 

 genoemde altijd groene planten. Eerst als de blaadjes groot worden , 

 wordt de kleur groen. Kennelijk hebben we hier met een gelijksoortig 

 verschijnsel te doen , waarbij ook het hoofddoel der tijdelijk optredende 

 kleurstof schijnt te zijn de bescherming van het chlorophyl, zoolang 

 het toch niet werkzaam is , tegen den invloed van het licht. 



De voorafgaande beschouwingen hebben onze gedachten naar den 

 herfst gevoerd, naar den tijd, waarin de plantenwereld zich gereed 

 maakt voor een langdurige rust. Voor het laatst in dit jaar heeft zij 



1 Hier dient evenwel te worden opgemerkt , dat de flora van den Duitschen Rijn de 

 onze vooruit is en wel , zooals mij van geachte zijde werd meegedeeld , ongeveer 

 14 dagen. 





