316 GRONDBORINGEN IN DE NOORD-DUITSCHE LAAGVLAKTE. 



van partikuliere zijde verwacht ik in dezen niet veel ; onze industrieel en 

 moeten al vrij handtastelijk voelen en zien als zij iets op 't spel zet- 

 ten , — de hand aan den ploeg slaat en het boorijzer drijft in de oudere 

 gronden , die bij mijne woonplaats en hare omstreken onmiddellijk onder 

 de oppervlakte zich bevinden. Niet alleen de wetenschap, maar ook de 

 stoffelijke welvaart der maatschappij zou er meer dan waarschijnlijk 

 de gezegendste vruchten van plukken. 



Sedert ongeveer 16 jaren brengt de pruisische regeering jaarlijks een 

 betrekkelijk vrij aanzienlijke som op hare begrooting, om daaruit de 

 kosten te bestrijden van boringen , die ten doel hebben de ondergronden 

 te leeren hennen van het Alluvium en Diluvium, alsmede van de daarin 

 verspreid liggende brokken der tertiaire formatie , in de noord-duitsche 

 laagvlakte. 



Men hoopte hierbij niet alleen der wetenschap van dienst te zijn, 

 maar tevens tot de ontdekking van belangrijke mineralen, als steen- 

 zout, steenkool, bruinkool, enz. te geraken. Dat met betrekking tot 

 het praktische doel de daaraan bestede marken niet geheel zijn weg- 

 geworpen, zal uit het volgende duidelijk worden. 



Genoemde heer huyssen leidde persoonlijk een deel dier werkzaam- 

 heden , bij de keuze der boorputten lettende op de geologische gesteld- 

 heid van het omliggend terrein, ten einde in de ligging der bekende 

 oudere gronden een punt van uitgang en aanknooping te hebben. 



Vijf mijlen zuidelijk van Berlijn ligt Sperenberg , alwaar eene gipsfor- 

 matie aan den dag treedt , die waarschijnlijk tot den zechsteen behoort. 

 De heer huyssen, die op deze plaats een rijke steenzoutbedding ver- 

 moedde, begon na bekomen toestemming des ministers hier een boor- 

 gat te openen ; 283 voet onder de oppervlakte vond men de kostbare 

 stof, die, toen men tot eene diepte van 4051 voet gekomen was, nog 

 niet was doorboord. Zulk een dikke laag had men tot nu toe nog ner- 

 gens aangetroffen en tevens was deze put ook de diepste , die ooit was 

 geboord. Nu twee jaren geleden drong echter men te Lieth in Holstein 

 ter diepte van 4237 voet in den grond. Nog werden te Sperenberg 

 twee andere putten geboord, die het steenzout op nagenoeg gelijke 

 diepte deden aantreffen. 



Een nieuwe boring volgde te Fischwasser , niet verre van het punt , 

 waar de spoorwegen Berlijn — Dresden en Halle — Sorau elkander snij- 

 den , en alwaar een gestratifieerd silurisch of devonisch kwartsgesteente 

 aan den dag komt. Ook het Zwickauer steenkolenbekken is omgeven 





