320 GRONDBORINGEN IN DE NOORD-DUITSCHE LAAGVLAKTE. 



bevindt [men. zich echter in de roode leem der onderste zechs teenformatie. 



Bij Inowraclaw (in 't distrikt Breslau) begon de pruisische regeering 

 ten jare 1870 eene boring in de aldaar aanwezige gips. Op eene diepte 

 van 415 voet bereikte men eene steenzoutbedding , die eene dikte bezat 

 van bijna 600 voet. Dat hier ter plaate een winstgevende saline werd 

 aangelegd, behoeft geen betoog. 



Onder leiding van het Oberbergamt te Breslau werd eene boring in 

 't werk gesteld te Bischofswerder (Kreiss Marienwerder) , met het doel 

 om daar ter plaatse de tertiaire vormingen beter te leeren kennen. 

 Het diluvium was hier 300 voet dik; men drong nog ruim 360 voet 

 verder in het tertiair door , zonder evenwel het einde dier laatste for- 

 matie bereikt te hebben. 



Te Purmallen bij Memel drong de boor door de jura- en den zech- 

 steen , waaronder onmiddellijk de devonische formatie volgde. 



Tot zoover luidt het bericht van den heer huyssen. Mochten eerlang 

 dergelijke officieele rnededeelingen met betrekking tot ons land volgen ! 



Wat is tot nog toe in Nederland in deze richting geschied ? Door de 

 regeering... niets. Door de burgers zelven . . . niet veel. Een onderne- 

 mend Duitscher , de heer koppel simons van Dusseldorf — ik noem zijn 

 naam met eere — dreef ten jare 1873 de boor in het nederlandsche 

 diluvium. Men bereikt de diepte van 876 voet. Kennelijk was men in 

 steenzoutbevattende lagen. Was het keuper, muschelkalk, zechsteen? 

 Ik weet het niet. Praktische geologen zouden zulks moeten uitmaken. 

 Toen werd de boring gestaakt. * Zij ging de krachten van een enkelen 

 te boven. Te vergeefs trachtte ik onder de inwoners mijner verblijf- 

 plaats aandeelhouders te winnen voor eene op te richten boor-vennoot- 

 schap. Het hart zat te laag bij onze industrieelen. Moge een machti- 

 ger lichaam eerlang deze zoo gewichtige zaak ter hand nemen. Wordt 

 de industrie er niet door gebaat, wanneer, gelijk mogelijk is, de resul- 

 taten negatief zijn, de wetenschap, de geologie van ons vaderland zal 

 er rijken oogst bij winnen. En mocht de boor werkelijk steenzout of 

 steenkolen uit de diepte te voorschijn halen, de gevolgen zijn niet te 



1 Eenigen tijd later werd de boring op nieuw aangevangen, doch ter diepte van on- 

 geveer 1200 voet, naar ik meen, gestaakt. In Isis 1874, bl. 82, gaf ik een volledige 

 lijst der doorboorde lagen. Wijlen Dr. staring, wien ik een brok toezond van den 

 grijzen, vasten, leiachtigeu steea met gips, die uit eene diepte van 870 voet was op- 

 gehaald, ineeüde daarin de "griine schieferletten" te herkennen uit de onderste keuper. 

 lagen , waaruit liet zout van Salzbergen gewonuen wordt. 



