DENlS PAPIN. 329 



leerde schrijver Dr. e. gerland een e reeks van brieven uit , gewisseld 

 tusschen leibniz en onzen landgenoot christiaan huïgens met papin, en 

 laat deze stukken voorafgaan door eene levensbeschrijving, grootendeels 

 ontleend aan de tot dusver onbekende brieven , die een geheel nieuw licht 

 op de groote verdiensten van den laatstgenoemden verspreiden. Reeds 

 in vroegere opstellen in verschillende duitsche tijdschriften had deze 

 natuurkundige de eer van papin opgehouden en er met nadruk op gewezen 

 hoe het gronddenkbeeld van vele ontdekkingen, waar thans andere 

 namen mede prijken , aan hem toekwam. Geruimen tijd heeft de schrij- 

 ver gewijd aan het bestudeeren der stukken en brieven , die op de 

 bibliotheken van Hannover, Cassel en Leiden verspreid, thans met 

 zorg zijn verzameld en uitgegeven. Het is een kostbaar geschenk , dat 

 op deze wijze den natuurkundigen wordt aangeboden ; want dat de 

 briefwisseling tusschen zulke beroemde mannen , die gewoon waren hunne 

 denkbeelden bij gemis van onze tijdschriften in hunne brieven neer te 

 leggen , een nieuw licht werpt op zoovele uitvindingen , die , toen reeds 

 gedaan , eerst later op hare volle waarde zijn geschat , behoeft waarlijk 

 geen nader betoog. 



Niet het minst voor onze vaderlandsche geleerden is deze verzame- 

 ling van belang. Zij bevat toch negen brieven gewisseld tusschen papin 

 en huygens, die onder de manuscripten van de bibliotheek der Leid- 

 sche Universiteit berusten en met de figuren in authentieke copy zijn 

 overgezonden. Ook uit deze correspondentie blijkt hoe hoog onze land- 

 genoot bij de buitenlandsche geleerden stond aangeschreven en als de 

 evenknie van newton en leibniz werd beschouwd. Door zijn zorgvul- 

 dige bewerking dezer briefwisseling verdient Dr. gerland den dank 

 onzer natuurkundigen; waarop hij trouwens reeds aanspraak had ver- 

 worven door zoovele opstellen van zijne hand, waarin de verdienston 

 van nederlandsche natuurkundigen tegenover de herhaalde miskenning 

 zijner landgenooten worden uiteengezet en gehandhaafd. 



Meen ik met deze verwijzing naar de correspondentie te kunnen 

 volstaan, ik geloof den lezer van dit tijdschrift geen ondienst te be- 

 wijzen door eenige "bij zonderheden uit het leven van papin aan hot 

 genoemde werk te ontleenen en hier mee te deelen. Zeer ter snede 

 merkt de schrijver op , dat papin zich hierin onderscheidde van zoovele 

 tijdgenooten , met wie hij gedurendo zijn leven op ééne lijn werd 

 gesteld : deze zochten uit te voeren , wat later bleek tot do onmoge- 

 lijkheden te behooren (men denke slechts aan het perpetuum tnobilè), 



