DENIS PAPIN. 333 



ouden vriend en leermeester huygens bezocht , en ging vervolgens naar 

 Cassel om aan den landgraaf te worden voorgesteld. Spoedig daarop 

 aanvaardde hij zijn nieuw ambt en hield bij die gelegenheid eene rede 

 over het nut der wiskundige wetenschappen , in het bijzonder der water- 

 loopkunde. Behalve de wiskunde , gaf hij ook lessen in de toepassing van 

 sommige deelen der natuurkunde. Hoewel hij met grooten ijver zijne 

 taak aanvaardde, beklaagde hij zich weldra over geringe belangstelling 

 in de wetenschappen, die hij met zooveel voorliefde beoefende, over 

 tegenwerking en miskenning , ook van zijn collega's. Deze ontevredenheid 

 werd vermeerderd door de geringheid zijner inkomsten: eerst kreeg hij 

 eene jaarlijksche bezoldiging van ƒ 150 guldens; toen hij verzocht weer 

 naar Engeland te mogen teruggaan werd dit geweigerd , maar als bij- 

 zondere genade zijn tractement met 40 gulden verhoogd. Daarbij kwam 

 hij in voortdurende botsing zoowel met zijne mede-uitgewekenen, die 

 ook in Marburg eene vrij aanzienlijke gemeente vormden, als met zijne 

 duitsche ambtgenooten , die zich niet konden voegen naar den rusteloozen , 

 onderzoekenden geest van den in hun oog vreemden gelukzoeker. Daar- 

 door gevoelde papin zich te Marburg niet op zijn gemak en ontstond 

 zijne begeerte om dit kleingeestige oord te ontvluchten en zijne ver- 

 blijfplaats naar het meerzijdig ontwikkelde Cassel, de hoofdstad van 

 Hessen, over te brengen. 



Toch was zijn verblijf te Marburg voor de wetenschap niet vruchte- 

 loos geweest. Hij vond er de centrifugaalpomp en den centrifugaalven- 

 tilator uit, van welke nuttige instrumenten hij modellen vervaardigde 

 en den landgraaf vertoonde; ook hield hij er zich bezig met onderzoe- 

 kingen omtrent het overbrengen der kracht van een motor naar grootere 

 afstanden, en met de oplossing van het vraagstuk om het stroomende 

 water als krachtvoortbrenger door andere bronnen, met name door de 

 ontbranding van kruit te vervangen , een denkbeeld , dat reeds vroeger 

 door huygens was aan de hand gedaan , maar thans door papin in toe- 

 passing werd gebracht. 



Behalve deze practische vindingen hielden ook theoretische onder- 

 zoekingen zijnen geest bezig; hij zette met bernoulli den strijd over 

 het perpetuum mobile voort en met huygens en leibniz de gedachte- 

 wisseling over de oorzaak der zwaartekracht, de maat der krachten en 

 andere onderwerpen van wijsgeerig natuurkundigen aard, die toen onder de 

 grootste geleerden aan de orde van den dag waren. De uitvoerige correspon- 

 dentie bewijst, welk groot aandeel door papin aan dezen strijd werd genomen. 



