338 DENIS PAPIN^ 



schrijving in eene gedrukte verhandeling is bewaard gebleven. Hieruit 

 blijkt, dat zijn toestel in hoofdzaak bestond uit een grooten ijzeren 

 retort , waarin het water wordt verdampt. De stoom gaat door een 

 buis , die met een kraan kan worden afgesloten , in een cylinder , waarin 

 de zuiger zich beweegt. Deze verplaatst zich onder de drukking van den 

 damp naar beneden en stuwt het water dat er zich onder bevindt op ; 

 door een klep wordt het eenmaal opgestuwde water teruggehouden, 

 is de zuiger onder in den cylinder gekomen , dan wordt de stoombuis 

 door de kraan gesloten en eene andere kraan in den cylinder gelijktijdig 

 geopend die de damp doet ontsnappen; de druk van het water dat 

 moet opgepompt worden voert den zuiger naar boven in den cylinder, en 

 de werking begint van voren af aan. Ook hier moet dus altijd een werkman 

 bezig zijn om twee kranen op het juiste tijdstip te openen en te sluiten. 



Als voordeelen van zijn werktuig boven dat van savery noemt 

 papin: dat de damp veel sterker kan verhit worden; dat zij nooit 

 in aanraking komt met het koude water en zoo een deel harer wer- 

 king verliest; dat bij hem de vulling der pompen niet door opzui- 

 ging behoeft te geschieden. Hij is ook overtuigd dat zijn werktuig 

 veel meer besparing van kosten zal geven, dan dat van zijn schotschen 

 mededinger. In zijne briefwisseling geeft hij nog verscheidene verbe- 

 teringen aan, die ook door leibniz worden besproken en aangevuld. 

 Deze zijn van zoo doeltreffenden aard , dat Dr. gerland in een ander 

 opstel l niet aarzelt de volgende van geestdrift getuigende verklaring 

 af te leggen : "Welk eene volheid van denkbeelden , die eerst in veel 

 later tijd verwezenlijkt zijn, bevatten deze brieven! Ware het aan 

 papin gelukt , de Royal Society hiervoor te winnen , dan mogen wij 

 uit de wijze, waarop papin arbeidde, met zekerheid besluiten, dat 

 de eerste jaren der vorige eeuw hadden zien ontstaan: het stoom- 

 werktuig met voorwarmers, de zooveel mogelijk warmte afsluiten- 

 de cylinders en de kranen , die door het werktuig zelf worden geopend 

 en gesloten ; — eerst veel later kwamen zij nu tot uitvoering." Ook 

 blijkt uit de briefwisseling , dat de calorische machine door leibniz in 

 1706 is bedacht, daar zij echter geheel onbekend bleef, moest zij in 

 onze eeuw nog eens uitgevonden worden. 



Reeds vroeger heeft arago omtrent het stoomwerktuig van papin 

 een even gunstig getuigenis afgelegd. In het boven aangehaalde opstel 



1 wiedemann. Annalen der Physik und Chemie. VIII. bladz. 364. 



