NOG IETS BETREFFENDE DENIS PAPIN. 377 



met de luchtpomp van den laatsten werden begonnen , kan worden aan- 

 gemerkt als het jaar van de invoering van die pomp in Engeland. Met 

 de vroegere werktuigen van dien aard vergeleken , was hare grootste 

 eigenaardigheid dat zij dubbel was. De monden van de pompbuizen 

 waren naar boven gekeerd. Elke zuigerstang eindigde in een stijgbeu- 

 gel, beide waren verbonden door een koord dat over een soort van katrol 

 liep. De persoon die de pompen in beweging bracht , plaatste zijne voe- 

 ten in de stijgbeugels, en, zich met de handen vasthoudende aan het 

 bovengedeelte van het raam van den toestel, bewoog hij zijne voeten 

 beurtelings op en neder. Bij boyle's beide machines moest niet alleen 

 de zuiger op en neer worden bewogen, maar moest hij eiken slag van 

 dien zuiger , een kraan geopend en een stop ingestoken , of een kraan 

 gesloten en een stop uitgetrokken worden. Bij die van papin was dat 

 niet noodig; een stelsel van kleppen in den zuiger en den cylinder 

 voorzag in alles. Bij een enkelvoudige luchtpomp wordt het hoe langer 

 hoe moeielijker den zuiger uit te halen tegen de drukking der buiten- 

 lucht in, terwijl het indrukken van den zuiger daarentegen met zoo groote 

 kracht geschiedt , dat men gevaar loopt den toestel te breken. Maar bij 

 de dubbele pomp van papin, bij welke de eene zuiger rijst terwijl de an_ 

 dere daalt, wordt de tegenstand, welke de lucht tegen het rijzen van 

 den eenen zuiger uitoefent, opgewogen, althans bijna opgewogen, doel- 

 de kracht waarmede de lucht den anderen zuiger naar beneden drukt, 

 zoodat er om de pomp in werking te brengen veel minder krachtsin- 

 spanning noodig is dan bij de enkele luchtpomp. Overigens liepen uit 

 de cylinders buizen naar een gemeenschappelijk kanaal, dat, evenals 

 bij boyle's tweede machine, uitmondde op de plaat, waarop de ontvan- 

 ger werd geplaatst. 



Het is te verwonderen , merkt wilson verder aan , dat de meeste 

 latere uitvinders en schrijvers in Engeland do luchtpomp van papin 

 geheel over 't hoofd hebben gezien. Nairne (1777) noemt PAPiN'snaam 

 in 't voorbijgaan als verbeteraar van de luchtpomp , zonder moer. Hut- 

 ton (1796) vermeldde de dubbele cylinders en zuigers van papin's lucht- 

 pomp, maar niet de stijgbeugels. Shaw (1738) in zijne verkorte oditio 

 van boyle, beschrijft de geheele machine, maar noemt niet eens den 

 naam van papin. En nog latere schrijvers zetten de uitvinding van do 

 dubbele luchtpomp op rekening van boyle , of van iiooke , of van hauks- 

 bee. Maar volgens de mededeelingen door boyle zolven in het licht 

 gegeven, in een geschrift, bevattende een vervolg op zijne proefucmin- 



