2 WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 



kolommetje kwikzilver gebracht. Voor elke proef wordt de wijzer op het O-punt 

 gesteld, door middel van een verplaatsbaar ruitertje op den dwarsbalk. (Bi- 

 blioth. univ. Archives d. se. phys. et nat., 15 Juillet 1880, p. 71.) 



HG. 



Holle staalmagneeten. — Keeds voor vele jaren bevond nobili dat een 

 kleine stalen buis sterker gemagnetiseerd kan worden dan een stalen staaf 

 van gelijke afmetingen. Holtz heeft dit door eenige proeven bevestigd ge- 

 vonden. In één geval vond hij dat het magnetismus van de staaf tot dat 

 van de buis, beiden 12,5 centim. lang en 13 millim. breed en tot verzadiging 

 toe gemagnetiseerd, stond als 1 : 1,6; in een ander, waar staaf en buis 

 32 centim. lang en 35 millim. breed waren, als 1 : 1,5. Vulde hij de holte 

 van de buis met een kern van week ijzer, dan verdween het magnetisme 

 bijna geheel. Na beiderlei vormen gedurende een half jaar bewaard te heb- 

 ben, vond hij, bij hernieuwde beproeving, dat nu de verhouding ten gunste 

 der holle magneten nog merkelijk was toegenomen. Zij bedroeg bij het eerste 

 paar 1 : 2,5 en bij het tweede paar niet minder dan 1 : 2,9. (Ann. d. Phys. 

 u. Chem. f 1880, n°. 8, p. 694.) hg. 



Bepaling der dichtheid van gassen en dampen langs akoestischen weg. — 



De verhouding fcusschen de dichtheid van twee gassen is, wanneer tempera- 

 tuur , drukking en volumen gelijk zijn , omgekeerd evenredig aan het getal 

 trillingen', en daar de dichtheid der lucht als éénheid wordt aangenomen, 

 zoo kan men uit de toonshoogte van het geluid tot de dichtheid van het gas 

 besluiten, waarin de trillingen zijn opgewekt. Op dien grond berusten eenige 

 proeven door den heer h. goldsmldt genomen. Hij vulde achtereenvolgens 

 een proefglas met lucht en verschillende gassen, tikte even tegen het proef- 

 glas en zocht den toon op een viool op. Hij vond daarbij voor koolzuur gis, 

 voor zuurstof b , voor onderchlorsalpeterzuur ƒ. De hieruit berekende dichtheden 

 der gassen stemden vrij wel overeen met die welke door nauwkeuriger me- 

 thoden gevonden zijn. 



Ook op dampen van vloeistoffen laat zich deze handelwijze , iets gewijzigd 

 toepassen. Daarbij wordt het proefglaasje , waarin een weinig van het vocht 

 bevat is , met een caoutchoucstop gesloten , waardoor een aan beide einden 

 open glazen buisje gaat , en zoo in kokend water geplaatst. Wanneer men nu , 

 nadat al de lucht door den damp verdreven is, den caoutchoucstop aftrekt, 

 dan verneemt men een toon, welks hoogte men ook aan een viool bepaalt, 

 Zoo kon G. de dichtheid der dampen van ether, chloroform, zwavelkoolstof, 



