WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 23 



nieuwe daartoe strekkende methode , welke op goede gronden berust , ver- 

 dient derhalve eene ernstige toetsing. Daartoe beveelt zich een nieuw werk- 

 tuig aan , uitgedacht door den heer e. h. liveing en beschreven in het 

 Philosophical Magazine, August. 1880, p. 126, waar ook eene afbeelding 

 daaraan is toegevoegd. Dit werktuig heeft het groote voordeel van de hoe- 

 veelheid vrij wordend koolwaterstofgas , dat zich in de lucht der mijngangen 

 uitstort, op een grooten afstand daarvan dadelijk zichtbaar te maken en zoo 

 te waarschuwen. Zonder in eene eigenlijke beschrijving te treden , vermelden 

 wij hier alleen het beginsel, waarop het werktuig berust. De stroom van 

 een kleine magneto-elektrische machine wordt geleid door twee tegenover 

 elkander geplaatste spiralen van zeer dun platinadraad. De eene dezer spira- 

 len is besloten in een luchtdicht gesloten glazen hulsel , de ander is alleen 

 omgeven van een hulsel van metaalgaas met een glasplaatje aan het einde. 

 Tusschen deze beide spiralen in bevindt zich een verplaatsbaar schermpje, 

 met twee elkander onder een hoek ontmoetende witte zijvlakken. Zoodra nu 

 de stroom doorgaat, worden de spiralen lichtend, maar, zoolang de lucht, 

 die bij de ventilatie uit een mijngang komende door het werktuigje heen- 

 gaat , uit onvermengde atmospherische lucht bestaat , blijft het lichtend ver- 

 mogen van beide spiralen gelijk en zijn derhalve ook de beide zijvlakken van 

 het op gelijken afstand tusschen de beide spiralen geplaatst schermpje gelij- 

 kelijk verlicht. Zoodra echter in de lucht die de vrije spiraal omstroomt , 

 eenig koolwaterstof is , begint deze sterker te gloeien , ook dan wanneer die 

 hoeveelheid nog veel te gering is om een ontplofbaar mengsel te vormen, 

 d. i. beneden 5 proc. Natuurlijk wordt dan de eene schuinsche zijkant van 

 het schermpje sterker verlicht dan de andere. Door dit laatste dan te ver- 

 plaatsen kan men , op dezelfde photometrische wijze als ook in andere ge- 

 vallen gebruikelijk is, de verhouding tusschen beide lichtbronnen bepalen, 

 en daaruit vervolgens de procentische verhouding van het koolwaterstofgas 

 in de doorstroomende lucht afleiden. Dat deze methode zeer gevoelig is, kan 

 hieruit blijken , dat , volgens de door l. genomen proeven , bij eene aanwe- 

 zigheid van 2 proc. koolwaterstof, het licht der vrije spiraal reeds 5 maal, 

 bij 3 proc. 22 maal, en bij 4 proc. 64 maal sterker is dan dat der in glas 

 besloten spiraal. hg. 



Overbrenging van tuberculose door melk. — De heer p. peuch heeft op 

 biggen en konijnen proefnemingen gedaan , door dezen gedurende ecnigen tijd 

 de melk te drinken te geven van eene koe, bij welke phtisis geconstateerd 

 was, en die later, na geslacht te zijn, dan ook door den toestand der in- 



