WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 29 



lente infectie zijn; 4° dat, in het algemeen, de infectiestof van den droes 

 na 15 dagen volkomene uitdroging hare infecteerende hoedanigheid geheel 

 verliest , waardoor het nut van de ventilatie der stallen , waarin kwade droes 

 is voorgekomen , bewezen wordt ; 5 ° dat de droes op een ezel is overgebracht 

 door onderhuidsche injectie van het speeksel van een droesig paard , een feit, 

 waaruit de voortplanting van den droes onder groote verzamelingen van paar- 

 den kan verklaard worden , daar het paard bij het drinken steeds eenig water 

 weder uit den bek in de trog laat loopen. (Compt. rend. Tom. XCI, pag. 475.) 



D. L. 



Immuniteit na doorgestane anthraxziekte. — Wat blijkens de proeven van 

 chauveau van schapen gold , is pasteur ook gebleken waar te zijn van 

 runderen , namelijk dat , wanneer zij met anthraxgift ingeënt zijn en daardoor 

 wel ziek worden maar herstellen , eene latere inenting geen vat op hen heeft. 

 Ook de cholera der hoenders recidiveert niet. Wederom , meent pasteur , eene 

 overeenkomst van de mikroskopisch-parasitische infectieziekten met de besmet- 

 telijke ziekten , wier oorzaken nog onbekend zijn , — liever zouden wij zeg- 

 gen : een grond te meer ten gunste van de hoogstwaarschijnlijke . maar toch 

 nog steeds hypothetische bacterien-theorie der besmettelijke ziekten. Pasteur 

 verschilt van chauveau in het verklaren van deze immuniteit ; ciiauvkau toch 

 schrijft haar toe aan stoffen (door de ziekte voortgebracht?) die de voort- 

 planting der bacteriën schaden. Pasteur kan dat gevoelen niet deelen en 

 denkt eerder aan de onvrucb tbaarheid , die eindelijk in eene middenstof optreedt, 

 nadat in deze achtereenvolgens verscheidene malen de cultuur van een en het- 

 zelfde mikroskopische organisme is bewerkstelligd. Hij had kunnen ze; gen , 

 dat allerwaarschijnlijkst die bepaalde gesteldheid van de vochten des lichaams, 

 die voor het leven en de voortplanting van elk specifiek ziekte-bacterium noo- 

 dig is , — en die , waar zij bestaat , de individueele vatbaarheid , — waar zij 

 niet aanwezig is , de individueele onvatbaarheid voor de bepaalde ziekte veroor- 

 zaakt, — juist door het in die vochten leven en zich vermenigvuldigen dier 

 bacteriën zoodanig wordt veranderd, dat diezelfde specifieke bacteriën daarin 

 niet meer kunnen tieren, — althans niet gedurende geruimen tijd, totdat 

 namelijk die bepaalde gesteldheid der vochten zich weer ontwikkeld en ver- 

 nieuwd heeft , welke laatste voorwaarde , geëischt wordt door het feit , dat 

 bij de meeste , zoo niet alle infectieziekten , de immuniteit na de eerste be- 

 smetting wel plaats vindt, maar niet in absoluten zin. dat is, niet voor altijd. 

 Of nu die verandering van de gesteldheid der vochten , die de vatbaarheid 

 voor eene bepaalde contagieuse ziekte veroorzaakt . is eene door de ziekte 



