WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 39 



ééne uitzondering, tot andere geslachten dan die van het noordelijk halfrond. 

 {The Academy, Jan. 8, 1881, p. 30.) d. l. 



Het zenuwstelsel der insekten. — E. brandt heeft zijne onderzoekingen 

 daaromtrent aan de Académie des Sciences medegedeeld en wij geven daarvan 

 hier een zeer kort overzicht , ten aanzien der Hymenoptera aangevuld uit zijne 

 reeds in 1876 daaromtrent openbaar gemaakte mededeelingen. 



Brandt heeft van Coleoptera 235 volkomen insekten en 36 larven, van 

 Hymenoptera 78 en 22, van Lepidoptera 118 en 212, van Diptera 275 en 

 en 29, en van Hemiptera 70 onderzocht, alle van verschillende geslachten 

 en soorten. 



Coleoptera. Hersenganglien met windingen ; bij eenige (Bhizotrogus solsti- 

 tialis) het ganglion suboesophageum versmolten met het eerste gang. thoraci- 

 cum ; ganglia thoracica 1 tot 3 ; zoo er 2 of 3 zijn , is alleen het laatste 

 samengesteld ; buikganglien 1 tot 8 ; soms zijn zij alle met de borstganglien 

 versmolten (Curculionidae , Lamellicornia) ; bij de mannetjes soms meer afzon- 

 derlijke buikganglien dan bij de wijfjes ; bij Dictyopterus sanguineus heeft het 

 m. 8, het w. 7. 



Lepidoptera. Ganglia cephalica 2 ; gangl. superoesophageum met windingen ; 

 meestal twee duidelijke borstganglien , waarvan de 2c samengesteld is ; som- 

 mige (Cossus, Pygaera, Zygaena, Sesia, Hepialus) hebben er 3. Maar 

 Orgyia , Notodonta en eenige andere hebben wel 2 , maar de 2c bezit een e 

 insnijding, het blijk van versmelting van 2 ganglia. Buikganglien altijd 4 , be- 

 halve bij Hepialus humuli , die er 5 heeft. 



Hymenoptera. Zeer groot gangl. superoesophageum en zeer klein g. suboe- 

 sophageum, door zeer kleine strengen met elkander verbonden. Het eerste bij 

 de arbeidsters der bijen, mieren en wespen bijzonder groot, bij de mannetjes 

 en wijfjes zeer klein. Gangl. thoracica 2 a 3 , bij de meesten 3 , bij Apidae , 

 Sphecidae en Crabronidae 2. In dit laatste geval bezit het laatste ganglion 

 eene insnijding. Gangl. abdominalia 3 — 7 , bij de Phytosphecidae 7. Bij deze 

 laatste zijn al de buikganglien enkelvoudig , bij de overigen het laatste , of 

 ook wel het op een na het laatste ganglion samengesteld. Bij de bijen en 

 hommels hebben de wijfjes meer buikganglien dan de mannetjes. 



Diptera. Gangl. superoesophageum altijd met windingen. Gangl. thoracica 

 soms 1 (Muscidae , Conopsidae , Syrphiclae , Stratiomyidae ,) soms 2 ( Thcre- 

 vidae, Dolichopodidae , Xylophagidae , Bibionidae,) eenige 3 (Fungicolae , 

 Culiciformia , Pulicida.) Zijn er 2, dan zijn deze beide samengesteld; zijn er 

 3 . dan is dit alleen de derde. Buikganglien 1 tot 8. Bij de Muscidae calyp- 



