WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 43 



door zij op de plaat der luchtpomp kan worden geschroefd. Die plaat was 

 binnen de klok over baar gebeele oppervlakte bedekt met een schijf filtreer- 

 papier , doortrokken met glycerine , en daarop was een glazen bakje met water 

 geplaatst. Na twee etmalen zóó , rustig te hebben gestaan , vertoonde zich die 

 klok, door zonnestralen of een bundel van de elektrische lamp onderzocht, 

 "optisch ledig", zoo als tyndall geleerd heeft het te noemen , die ook de 

 hier gevolgde wijze om dit doel te bereiken heeft aan de hand gedaan. Werd 

 nu die toestel met de luchtpomp verbonden en de lucht daarin door een of 

 meer zuigerslagen snel verdund , dan vertoonde zich geen spoor van nevel. In 

 een andere klok, die ook met een bakje met water daaronder, maar zonder 

 glycerine, op de plaat der luchtpomp gedurende dienzelfden tijd was geplaatst 

 geweest, werd door één zuigerslag der pomp een overvloedigen nevel verwekt. 



LN. 



Heet ijs. — Op bl. 36 hiervoor is kortelijk medegedeeld hoe dr. carnelly 

 aan de Chemical Society ijs heeft vertoond dat onder zeer geringe drukking 

 vast bleef, terwijl het zoo sterk werd verwarmd , dat een daarin gedompelde 

 thermometer 180° C. aanwees, zoowel als andere stoffen, die zelfs vast wer- 

 den bij een temperatuur ver boven haar smeltpunt , zoodra de drukking daarop 

 genoegzaam werd verminderd. 



Er zijn dienaangaande thans nadere bijzonderheden bekend geworden. Car- 

 nelly beschrijft zijne proefnemingen uitvoerig, met afbeeldingen, in Nature 

 XXIII, bl. 341. Het eerst gelukte de proef met kwikchloried. Omstreeks 40 

 grammen daarvan werden gebracht in een glazen buis , ongeveer als een 

 reageerbuis gevormd en van boven vernauwd om haar door caoutchoucbuizen 

 met de luchtpomp en een manometer te kunnen verbinden. Een thermometer 

 was daarin geplaatst met zijn bol in het zout. Door verhitting van het onder- 

 eind der bijna vertikaal geplaatste buis werd dit — als gewoonlijk op 303" C — 

 na smelting aan het koken en toen de luchtpomp in beweging gebracht. De 

 drukking daalde nu spoedig tot 420 m. m. en daardoor het kookpunt , ter- 

 wijl de vlam onverminderd voortbrandde , tot 275<>. Nu begon het zout plot- 

 seling vast te worden en was dit geheel, toen de temperatuur tot 270 ,J en 

 de drukking tot 376 m. m. was gedaald. Het pompen werd nu gestaakt ; maar 

 de verhitting voortgezet tot dat de thermometer ver boven het kookpunt was 

 gerezen. Toch bleef het zout vast. De drukking bleef daarbij op ongeveer 

 350 m. m. 



Om hetzelfde met ijs teweeg te kunnen brengen, werd een stevige glazen 

 flesch van ruim een liter inhoud door caoutchouc verbonden met het omge- 



