WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 45 



Drie soorten vertoonden reeds in dezelfde localiteit zoo vele verscheiden- 

 heden in de kleur der bloemen, dat er verder geen acht op kon worden ge- 

 slagen. Twee andere soorten hadden geheel gelijk gekleurde bloemen op alle 

 hoogten. Maar bij alle andere soorten , die op twee , drie , vier of zelfs vijf 

 verschillende , telkens merkelijk hooger gelegen plaatsen gegroeid waren , nam 

 duidelijk de sterkte der kleuring van de bloemen met de hoogte toe. Zeer 

 dikwijls zijn bloemen , die in die laag gelegen landen wit zijn , op de bergen 

 rozerood gekleurd. Bonnier verklaart deze toeneming der kleurstof in de 

 bloemen naarmate de planten op een hooger punt groeien , door de sterkere 

 werkeng der zonnestralen in de hoogte (Naturforscher 1880 p. 351 , uit 

 Buil. de la Societé botanique, XXVII p. 103.) hg. 



Samenstelling van hot protoplasma. — Hoe hoogst samengesteld het pro- 

 toplasma is, leert de volgende voorloopige mededeeling van den heer j. reinke, 

 ontleend aan de Botanische Zeitung Jahrg. 1880, N° 48. 



Keinke gebruikte voor zijn onderzoek de zeer jonge , alleen uit naakt pro- 

 toplasma bestaande vruchtlichamen van Aethalium Septicum , die gemakke- 

 lijk in groote hoeveelheden kunnen verkregen worden. 



Als daarin gevonden bestanddeelen telt hij de volgende op: 



Plastine (een onoplosbaar , met fibrine het naast overeenstemmende eiwit- 

 lichaam), vitelline , myosine , pepton , peptonoid , pepsine , nucleine (?), lecithine, 

 guanine , sarkine , xanthine , koolzure ammoniak , paracholesterine , cholesterine, 

 (sporen), aethaliumhars , gele kleurstof, glycogene, suiker (niet reduceerend), 

 oleinzuur , stearinzuur , palmitinzuur , boterzuur (sporen) , koolzuur , vetzuren- 

 glyceriden , vetzuren paracholesteriden , stearinzure kalk , palmatinzure kalk , 

 melkzure kalk , oxalzure kalk , azijnzure kalk , mierenzure kalk , phosphor- 

 zure kalk , koolzure kalk , zwavelzure kalk (sporen) , magnesia (waarschijnlijk 

 als phosphaat , phosphorzure potas, chlorsodium , ijzer (in onbekende verbin- 

 dingen), water. 



De plastine vormt een geleiachtig , plastisch , samenhangend lichaam in het 

 binnenste der plasmodien , alsmede de vastere huidlaag aan hunne buitenvlakte, 

 en laat zich door uitpersing afscheiden van de vloeibare gedeelten van het 

 protoplasma. De eiwitstoffen bedragen tezamen ter nauwernood 30 proc. van 

 de droge zelfstandigheid. Ten onrechte wordt derhalve het protoplasma als 

 uit eiwit bestaande beschouwd en een naakte cel een eiwitklompje genoemd. 

 In scheikundig opzicht bezit het protoplasma ook van de laagste organismen 

 eene zeer groote samengesteldheid. 



