50 WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 



plaatjes van allerlei veerkrachtige stoffen. Mercadier {Journal de physique 

 X, p. 53) heeft deze wijze van omzetting der a ethertrillingen in mechanischen 

 arbeid nader onderzocht en bevonden , dat men daarbij enkel van het oranje 

 en roode deel van een lichtspectrum hoorbare werkingen kan verkrijgen , welke 

 zich nog tot ver buiten het rood uitstrekken , en dat diezelfde werkingen ook 

 verkregen worden door de warmtestraling van een lichaam , dat verhit is tot 

 op een temperatuur, die voor het opwekken van lichttrillingen veel te laag 

 is. De term photophonie is hier dus zeker onjuist , en mercadier stelt daarom 

 voor dien door radiophonie te vervangen. De overige uitkomsten van zijn uit- 

 gebreid onderzoek waren meerendeels opmerkelijk en sommigen zelfs verrassend. 

 Toch vergenoegen wij ons dienaangaande naar bovengenoemde bron te verwij- 

 zen, omdat de meesten daarvan, zoo niet allen, een gereede verklaring heb- 

 ben gevonden in de kort daarop door anderen verkregen uitkomsten , welke 

 wij nu gaan vermelden. 



Het eerst die van ïyndall. Deze {Nature XXIII, p. 374) had reeds op 

 29 November 1. 1. aan bell , toen die te Londen was , doen zien dat trillin- 

 gen, zooals deze in vaste lichamen door intermittente bestraling had leeren 

 opwekken , ook in gassen op dezelfde wijze konden worden voortgebracht. Deze 

 werden in flesschen of fleschjes van dun glas blootgesteld aan een sterken 

 elektrischen lichtbundel , waarvan de stralen , niet door een glaslens maar door 

 een verzilverden spiegel, convergent waren gemaakt en voor zij het gas be- 

 reikten nog gaan moesten door de spleten van een sneldraaiende schijf. Vele 

 gassen gaven daardoor tonen, wier hoogte door de omwentelingssnelheid en 

 het aantal spleten der schijf was bepaald en die duidelijk hoorbaar waren , als 

 men het oor door een caoutchoucbuis in rechtstreeksche verbinding bracht met 

 de ruimte waarin zij bevat waren. 



Vele gassen, niet alle. Tyndall's doel met een verder onderzoek was geen 

 ander dan om dit verschil na te gaan en daardoor, na zich te hebben verge- 

 wist dat snel afwisselende verwarming van het gas door den golvenden straal- 

 bundel alleen de bron der trillingen was en dat dus de intensiteit van deze 

 laatste geheel van de mate van opslorping der warmtestralen in eenig gas , 

 dus van den graad van diathermansie daarvan moest afhangen , langs dezen 

 geheel nieuwen weg zijne ontdekkingen aangaande het verschil in deze eigen- 

 schap bij verschillende gassen te controleeren , vooral met het oog op de tegen- 

 spraak, die zijne uitkomsten betrekkelijk de diathermansie van de enkelvou- 

 dige gassen en de athermansie van waterdamp van verschillende zijden hebben 

 ondervonden. 



Het is hem gelukt al zijn vroegere uitkomsten op deze wijze overtuigend 



