WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 67 



een zeer gegrond vermoeden hebben gegeven van het bestaan van minstens 

 een, misschien meer dan een, tot nog toe geheel onbekend element. Hij zet 

 zijn onderzoek in deze richting voort. ln. 



Vol ume veranderingen van eenige metalen bij den overgang uit den vloei- 

 baren in den vasten toestand. — De heeren t. nies en a. winkelmann 

 hebben hierover eene reeks van proeven genomen. Deze bestonden hoofdzakelijk 

 daarin , dat het metaal gesmolten werd in een toestel die veroorloofde het 

 gesmolten metaal zoo na mogelijk bij het smeltpunt op dezelfde temperatuur 

 te houden. Werd er dan een stuk van hetzelfde metaal met eenige voorzorgen , 

 die wij hier niet nader vermelden , ingeworpen en dreef dit , dan was het 

 duidelijk dat het vaste metaal specifiek lichter dan het vloeibare was en dus 

 het eerste een grooter volume had. 



Van acht metalen , die aan de proef onderworpen werden , waren er zes 

 — namelijk tin, zink, bismuth, antimonium, ijzer en koper — die deze 

 eigenschap duidelijk vertoonden. Bij lood en bij cadmium bleef het twijfelachtig. 



Bij drie der metalen kon zelfs de uitzetting bij den overgang in den vasten 

 toestand bepaald worden. Dit geschiedde door het drijvend stuk metaal zoolang 

 met stukjes van een zwaarder metaal te belasten totdat het onderzonk. Zoo 

 vonden zij voor tin eene volume-toeneming van 0,7 proc. , voor zink 0,2 proc. 

 en voor bismuth 3 proc. Van laatstgenoemd metaal was het trouwens lang 

 bekend , dat het zich bij het vast worden uitzet. (Sitzungen der mathem. 

 physch., Classe der Münchener Akademie 1881, p. 63). 



HG. 



SCHEIKUNDE. 



Atoomgewicht van Platina. — Eene nauwkeurige revisie van dit gewicht 

 was noodzakelijk geworden, sedert het gebleken -was dat de tot dusver ge- 

 vonden getallen niet pasten in de theoretische bespiegelingen van lothab meyeb 

 en het periodisch systeem van mendlejeff. Beiden vorderden, voor de meta- 

 len osmium, iridium, platina en goud de reeks der atoomgewichten: Os ^ 

 Ir ^ Pt ^ Au, terwijl tot voor eenigen tijd, op grond der aangenomen 

 atoomgewichten, die reeks was: Au .< Pt = Ir < Os. Voor goud wis- 

 selen de verrichte bepalingen tusschen 195,86 en 100 ,'20, voor platina 

 tusschen 196 en 198. Het laatste cijfer werd doorgaans als het incest juiste 

 beschouwd. Nu had Dr. kakl seubkkt reeds voor twee jaren boiouéw «lat 

 het atoomgewicht van iridium niet gelijk aan dat van platina is , maar 192,64 



