68 WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 



bedraagt. Thans heeft hij, bij het gebruik van alle mogelijke voorzorgs- 

 maatregelen om een zuiver resultaat te verkrijgen, bevonden dat het atoom- 

 gewicht van platina 194,177 bedraagt. Deze cijfers zijn in overeenstemming 

 met de theorie. Alleen een nader onderzoek van het atoomgewicht van osmium 

 blijft nu nog een vereischte (Ann. d. Chemie , 1881 Bd. 207.) 



HG. 



MINERALOGIE. 



Verglaasde forten. — Onder den naam van "verglaasde forten" (forts vitrijiés) 

 verstaat men in Frankrijk zekere zeer oude muren , die eene ruimte omgeven , 

 en wier steenen (veldsteenen en rotsblokken) niet met mortelspecie , maar door 

 middel van vuur tot een geheel verbonden zijn. Men vindt ze meest op oude , 

 al of niet gekristalliseerde terreinen zonder kalksteen. De bouwstoffen er van 

 zijn graniet , gneiss , quartziet , bazalt enz. Daubrée heeft fragmenten van het 

 fort de la Courbe bij Argentan (Orne), van Sainte-Suzanne (Mayenne), van 

 Chateauvieux en Puy-de-Gaudy (Creuse) onderzocht en de uitkomsten daarvan 

 medegedeeld. Dit is voor een uittreksel minder geschikt, maar we vermelden 

 toch dat uit alles blijkt, dat de smelting van die gesteenten of van bestand- 

 deelen er van niet aan toevalligen brand kan worden toegeschreven, maar het 

 gevolg is van een opzettelijk te dien einde verwekte en den ganschen muur 

 doordringende hitte. Deze moet buitengemeen sterk en van langen duur zijn 

 geweest. Zonder twijfel heeft men het vuur van binnen aangebracht, want de 

 binnenzijde is veelal in een meer verglaasden toestand dan de buitenzijde, en 

 allerwaarschijnlijkst heeft men gebruik gemaakt van trekkanalen en van een 

 kunstmatig verwekten luchtstoom. Van het gebruik van smeltmiddelen vindt 

 men in de onderzochte brokstukken geen spoor. Daargelaten het technisch en 

 archaeologisch belang , zijn deze muren nog daarom merkwaardig , dat de bouw- 

 meesters er van , zonder het te weten , mineralen hebben voortgebracht , die men 

 eerst in den laatsten tijd in de laboratoria heeft geleerd kunstmatig te ver- 

 vaardigen, zooals spinel, humboldtilite en waarschijnlijk triklinisch veldspath. 

 (Compt. rend, Tom. XCII, pag. 269). — Later heeft daubrée fragmenten 

 van het verglaasd fort van Craig Phadrick in Schotland en van Hartmanns- 

 willerkopf in den Boven-Elzas (dien naam hebben de Franschen toch niet 

 kunnen franciseeren !) met de fransche vergeleken (Ibid. pag. 980). 



D. L. 



