74 WETENSCHAPPELIJK BIJBLAÖ. 



zondere kleur van elke ster was afhankelijk van de snelheid van rondwente- 

 ling van het getande rad. De ster, die in lichtsterkte toenam bij versnelde 

 draaiing van het rad, was roodachtig, diegene, welke in lichtsterkte ver- 

 minderde bij toeneming der snelheid van ronddraaiing , was blauwachtig. De 

 schrijvers meenen daaruit te mogen afleiden, dat de blauwe lichtstralen eene 

 grootere snelheid hebben dan de roode stralen. 



Het gebruikte licht was dat eener elektrische lamp. 



De gemiddelde uitkomst uit twaalf bepalingen was, dat het licht in het 

 luchtledige eene snelheid heeft van 187,273 Eng. mijlen of 301,382 kilome- 

 ters in eene seconde , hetgeen voor de zon-parallax eene waarde van 8' 77" 

 geeft. {Nature, June 1881, p. 269). hg. 



Klinkend zand. — De heer lenz , die onlangs van een reis naar Timboectoe 

 terug is gekomen en daarover een verslag gaf in de Parijsche Société de géo- 

 graphie , vermeldde bij die gelegenheid het volgende verschijnsel : 



"In Inguïdi, een streek van zandduinen, die het zeer moeilijk is door te 

 trekken , nam ik een verschijnsel waar , dat even zeldzaam als opmerkelijk is , 

 t. w. het klinkend of muziekale zand. Plotseling hoort men in de woestijn 

 een uit een zandduin komende lang gerekte , doffe toon , als van een trompet. 

 Dit geluid duurt eenigen tijd; dan houdt het op, om weldra weder in eene 

 andere richting te beginnen. Dit verschijnsel heeft iets beangstigends voor 

 den reiziger. Ik geloof dat het voortkomt uit de wrijving der over elkander 

 rollende brandend heete kwartskorrels, die in voortdurende beweging zijn. 

 (Revue Scientifique , 25 Juni 1881, p. 818.) hg. 



Vertraagde dampvorming. — Wanneer men voor de vloeistof , die men door 

 het kwik eener Toricellische buis heen laat opstijgen , zwavelaether kiest bij 

 de demonstratie der dampvorming in luchtledige ruimten , dan vooral valt 

 de verbazende snelheid dier vorming den toehoorders duidelijk in 't oog. Na 

 dezer dagen deze en andere proefnemingen daarmede aan mijne leerlingen te 

 hebben vertoond , viel het mij in , dat nu misschien de met het kwik in de 

 buis aanwezige aether de verwijdering van de daarin nog overgebleven ge- 

 ringe hoeveelheid lucht — de buis was bij de vulling niet uitgekookt — zou 

 kunnen vergemakkelijken. Dit bevestigde zich bij beproeving. Bij het doen 

 heen en wedergaan van een kleine ledige ruimte door de nu uit den bak ge- 

 nomen buis werd deze nu veel spoediger van ook de kleinste luchtbelletjes 



