WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 79 



DIERKUNDE. 



Zoogenaamde bijoogen der Visschen. — Eeeds voor eenige jaren werd door 

 leückabt opmerkzaam gemaakt op kleine organen, die zich vertoonen als 

 waren zij kleine oogen en voorkomen aan den buik, ook wel aan den kop of 

 aan het kieuwdekselvlies van sommige visschen: soorten van Astronesthes , 

 Argyropelecus , Chauliodus , Gonostoma , Maurolicus , Scopelus , Stomias , 

 allen visschen van geringe lichaamsgrootte. Een nauwkeuriger onderzoek dezer 

 zonderlinge organen heeft , gedurende de laatste twee jaren , plaats gehad door 

 drie waarnemers, namelijk door ussow, Uehcr den Bau der sogenannten 

 augenahnlichen Flecke einiger Knochenfische (Bulletin de la Soc. imp. des 

 naturalistes de Moscou, 1879, No. 1, p. 79), b. solgeu, zur Kenntniss 

 der Verbreitung von Leuchtorganen bei Fische (Archif. für mikroskop. 

 Anat. 1881, XIX) en fr. leydig, Die augenahnlichen Organe der Fische , 

 Bonn 1881. 



Het blijkt daaruit , dat , ofschoon er nog eenige verschillen bestaan tusschen 

 deze organen bij de onderscheidene bovengenoemde vischgeslachten , zij toch 

 ook inwendig wel eenige toenadering tot het maaksel van ware oogen vertoo- 

 nen. Achter eene voorste kamer, die met een geleiachtig vocht gevuld 

 is , ligt eene lens , samengesteld uit waaiersgewijs gelegen kegelvormige 

 cellen , welker achtereinde uitloopt in een het licht sterk brekenden draad , die 

 met eene knodsachtige verdikking eindigt. Het geheel wordt omgeven van 

 eene pigmenthoudende chorioidea, die met een cellenepithelium bekleed is. 



Of deze organen werkelijke oogen, ja of zij zintuigen zijn, is echter nog 

 hoogst onzeker. Volgens ussow ontvangen zij takjes van de ruggemergzenuwen , 

 die zich voortzetten tot in multipolaire cellen, die aan de binnenvlakte der 

 pigmentlaag gelegen zijn en als een soort van retina kunnen beschouwd wor- 

 den. Toch aarzelt ussow om hen voor gezichtsorganen te houden en meent 

 er , althans bij eenige visschen , klierachtige organen in te herkennen , ofschoon 

 hij er geen uitlozingsbuis aan waarnam. Ook leydig aarzelt en werpt het 

 denkbeeld op, of zij wellicht elektrische organen zyn. Dat deze organen bij 

 sommigen (Scopelus) licht uitstralen, is door willemoes-suiim waargenomen. 

 Intusschen kan dit slechts eene bykomende functie zyn. n< ; . 



T rilobiten. — In het Bulletin of the Museum of comparative ZoÖlogp , 

 at Harvard College, 1881, VIII, p. 194, komen eenige belangrijke onder- 

 zoekingen van c. D. walcott voor, wien het gelukt is doorsneden van eenigi 



