Wetenschappelijk bijbiad. 87 



bruine cellen , vergelijkbaar met pigment-cellen , welke cellen verkeerdelijk voor 

 zenuwcellen schijnen gehouden te zijn; — dat slechts een klein gedeelte van 

 het bandje samengesteld is uit uiterst dunne zenuwdraadjes , waartusschen 

 men bij eene zeer sterke vergrooting bleeke bipolaire zenuwcellen kan onder- 

 scheiden ; — dat de uitstralingen van het bandje wel verdikkingen vertoonen , 

 doch niet ter plaatse waar zenuwen ontspringen , maar tusschen die plaatsen 

 in , en dat die verdikkingen nergens anders aan toe te schrijven zijn , dan dat 

 juist op die plaatsen het niet zenuwachtige gedeelte van de straal ruimte heeft om 

 zich meer te ontwikkelen ; — dat eindelijk in het werkelijke zenuwgedeelte geen 

 opeenhoopingen van zenuwcellen , dus geen gangliën, te bespeuren zijn (Compt. 

 rend. Tom. XLII, pag. 1424). d. l. 



Duiven-pokken. — Vulpian heeft aan de Académie der Sciences een op- 

 merkelijk opstel van den heer jolyet aangeboden , waarin hij de pathogenie 

 van de duiven-pokken behandelt. Bij door pokken aangetaste duiven vindt men 

 steeds een oneindig groot aantal microbia in het bloed. Bij ingeente duiven 

 bespeurt men eerst daarvan niets, maar op het einde van den derden dag na 

 de inenting beginnen zij zich te vertoonen , vermenigvuldigen zich de volgende 

 dagen sterk , en wanneer de duif de duidelijke kenteekenen der ziekte vertoont , 

 krielt het bloed er van. We hebben hier dus eerst het incubatie-tijdperk , en 

 daarna, wanneer de microbia zich tot eene zekere mate vermenigvuldigd heb- 

 ben, het tijdperk der invasie of van den aanval der ziekte. Het derde tijd- 

 perk , dat van de uitbotting der puisten , valt samen met eene trapsgewijze 

 afneming van het aantal microbia. De puistvorming op de huid is niets dan 

 een der wijzen om het gift uit het bloed te verwijderen. Maar zij kan ontbre- 

 ken of te gering zijn , en dan is de dood des diers dikwijls het gevolg; in dat 

 laatste geval vindt men puistvorming in de ingewanden. — Indien men nu het 

 bloed van door pokken aangetaste menschen , varkens , enz. onderzoekt , dan 

 vindt men daarin zulk een betrekkelijk gering aantal microbia , dat het moeie- 

 lijk schijnt daaraan de ziekte toe te schrijven. Maar onderzoekt men nu de 

 lympha in den ductus thoracicus , dan blijkt het, dat, terwijl het bloed bijna 

 gezond schijnt, die lympha vol is van levende microbia. Ook in het cerebro- 

 spinaal vocht worden ze in groote hoeveelheid aangetroffen. De waarnemingen 

 op duiven zijn hiermede niet in strijd ; dat het bloed bij deze vol is van 

 microbia , hangt samen met den rudimentairen toestand van het lymphatisch 

 stelsel bij de vogels. Eindelijk , in die gevallen , waarin de microbia , in den 

 loop van eene infectieziekte , zich niet in het bloed vermenigvuldigen , maai 

 alleen in de lympha , zijn zij desniettemin toch in het bloed aanwezig , on zijn ge- 



