— 30 — 



Misschien zoude er ook tegen het aannemen van zulk een eigen 

 instinkt bij de dieren wel iets in te brengen zijn ; doch aangenomen 

 dat het bestaat, zoo moet men toch bij eene vergelijking tussclien 

 hen en den raensch niet voorbij zien, dat de laatste, hoezeer hij ook 

 in ligchamelijk opzigt als dier moet worden aangemerkt, tocli in 

 velerlei opzigt door eene diepe klove van de overige dieren is af- 

 gescheiden. Wat van de dieren in het algemeen geldt , is wel dik- 

 wijls, doch niet altijd, in volle mate op den mensch toepasselijk. 

 In het tegenwoordige geval laten de eigene, vrije, beredeneerde 

 menschelijke wil, waarover ook de onbeschaafdste tot zekere hoogte 

 gebiedt, en het instinkt, dat de dieren drijft, geene vergelij- 

 king toe. Dat verder zekere bepaalde menschenrassen overal met 

 zekere bepaalde diersoorten zouden te zamen leven , is alleen 

 waar, wanneer men de zaak zeer in het algemeen beschouwt. Boven- 

 dien zoude men , van het standpunt der aanhangers van de eenheid 

 der afstamming, zeer goed kunnen beweren, dat de oorzaak van 

 het verschil der in onderscheidene aardstreken levende menschen- 

 stammen ten naauwste zamenhangt met diezelfde omstandigheden 

 van klimaat, voedsel enz. enz., welke de dieren, met welke die 

 raenschenstaramen zamenwonen, binden aan het land, waar zij te 

 huis behooren. 



Of men eindelijk, door aan te nemen, dat er voor het gansche 

 menschdom slechts één algemeen scheppingsmiddenpunt, dus één 

 oorspronkelijke stam bestaan heeft, noodzakelijk geleid wordt tot 

 het aannemen der ontwikkelings-theorie van liAMARCK, zal ik niet 

 beslissen. Maar zoo dit eens het geval ware, wat zwarigheid dan 

 nog? Het is waar, op het tegenwoordig standpunt der natuurwe- 

 tenschap, vooral der geologie, is er zeer veel, wat tegen die 

 theorie pleit. Maar aan den anderen kant moet men ook, zoo men 

 onpartijdig wil zijn, toestemmen, dat de onwaarheid dier zelfde 

 theorie nog niet bewezen is op zoodanige gronden, welke eens voor 

 altijd afdoend en beslissend zijn. Daarom kan men dan ook niet zeg- 

 gen , dat de leerstelling van de eenheid der afstamming van het men- 

 schelijk geslacht daarom onwaar moet zijn, omdat zij op het aan- 

 nemen der ontwikkelings-theorie uitloopt. En wat het gevaar aan- 



