— 31 — 



gaat, dat, zoo als wel beweerd isl), het geloof aan God, aan on- 

 sterfelijkheid, en aan zedelijke verantwoordelijkheid door die theorie 

 zoude loopen, zoo moet ik erkennen, dit nog niet te kunnen in- 

 zien, en van oordeel te zijn, dat het alleen bestaat in de verbeel- 

 ding van hen, die den vorm, waarin hun geloof gegoten is, voor 

 het geloof zelf aanzien. 



Kon men evenwel regtstreeks bewijzen, dat de verschillende men- 

 schenstammen, die de onderscheidene gewesten der aarde bewonen, 

 altijd daar gewoond hebben, en dat zij zich altijd door dezelfde 

 ligchamelijke eigenschappen hebben onderscheiden, dan zoude het 

 pleit onherroepelijk ten voordeele der tegenstanders van de meerge- 

 noemde eenheid beslist schijnen te zijn, en verdere tegenspraak 

 zoude onzinnigheid wezen. Zoo als wij gezien hebben, tracht men 

 dan ook voor die stellingen bewijzen te leveren. Maar levert men 

 ze in waarheid ? In geenen deele ! Het eenige wat men uit oude 

 berigten, uit de gedenkteekenen der Egyptenaren en Assyriërs, 

 uit de nagelatene sporen der vroegere bewoners van Amerika 

 enz. bewijzen kan, is, dat de eene of andere menschenstam dui- 

 zend, andere staramen tweeduizend, enkele vierduizend jaren 

 voor onze jaartelling reeds in diezelfde streken der aarde leefden, 

 waaar men nog heden hunne afstammelingen aantreft. Men bewijst 

 daarbij, dat toen die stammen dezelfde kenmerken bezaten, die hen 

 heden ten dage onderscheiden , — hetgeen trouwens , indien zij al 

 dien tijd waarlijk in dezelfde streken gewoond hebben, ook zeer 

 natuurlijk is, en tot de zaak in geschil eigenlijk niets afdoet. Maar 

 dat die stammen zeer langen tijd in hun tegenwoordig vaderland 

 aanwezig waren, zegt nog volstrekt niet, dat zij altijd daar leef- 

 den, en altijd die eigenaardige kenmerken vertoonden. Hoe meer 

 men in den laatsten tijd doorgedrongen is in de alleroudste ge- 

 schiedenis des menschdoms, des te meer is men tot de overtuiging 



1) Zie iiUGH MiLLEii , Hei Scheppingswonder , bcscJ/onwd in de gescJiiedenisvanJici 

 geschaj)ene. Uit het Tingelsch (Footprints of the Creatoi') door Dr. d. lubach. Haarlem, 



A. C. KRUSEMAN, ]851. 



