— 8^5 — 



kunstenaars waren, en die der latere Grieksclie krijgshelden, wijs- 

 geeren, redenaars en dichters portretten zijn. Bij geen enkel volk 

 bezit elk individu den nationalen gelaatsvorm in zijne zuiverste 

 uitdrukking; dit is slechts bij eenigen het geval; het meeren- 

 deel eener natie wijkt op onderscheidene wijze en in meerdere 

 of mindere mate van den absoluten nationalen typus af. Zoo zal het 

 ongetwijfeld ook wel bij de Grieken geweest zijn. Het verhevene 

 standpunt, waarop men de voorvaderen uit het helden-tijdvak plaatste, 

 de eerbied, dien men hun verschuldigd meende te zijn, moesten 

 wel aanleiding geven, dat men hun zoodanige gelaatstrekken gaf, 

 die in de meest mogelijke mate het nationale denkbeeld van schoon- 

 heid uitdrukten, — en dit denkbeeld had zijnen grond in den 

 nationalen typus van het volk zelf. Die afbeeldingen idealiseerde 

 men dus, even als men het die der goden deed, wier standbeelden 

 denzelfden sterk uitgedrukten , soms wel eens wat overdreven , l) 

 Griekschen typus vertoonen. Maar de portretten van personen , wier 

 gelaatstrekken de kunstenaar door eigene aanschouwing kende, 

 werden , misschien gevleid , maar niet geidealiseerd ; zij zouden an- 

 ders geene portretten meer geweest zijn. Geen wonder dus, dat 

 niet al die portretten den zuiversten Griekschen typus vertoonen , 

 en soms — men denke b. v. aan de wel bekende buste van socea- 

 TEs , — zeer daarvan afwijken ! 



Het zijn ook nott en gliddon, die uit den slechten toestand 

 der beenderen uit de oude Amerikaansche graf heuvels, vergeleken 

 met de goede bewaring der in andere oude, b. v. Egyptische, graven 

 gevonden beenderen , besluiten tot den hoogen ouderdom der eerste. 

 Als of in de met boomen en gras begroeide, voor water en lucht 

 toegankelijke Amerikaansche aard- en steenhoopen de beenderen 



1) Door den aangezigtslioek zeer groot te maken (tot lOOo toe), gaven de Grieken 

 aan het gelaat hunner beelden dien vorm, welke het meest van dien der dieren afwijkt 

 en als de hoogste uitdrukking van den meuschelij ken gelaatsvorm kan worden beschouwd. 

 Doch daarentegen begingen zij de fout, van den hoek, welken het begin van den neus 

 met het voorhoofd maakt , al te klein te ncmeu of zelfs geheel weg te laten. En hier- 

 door naderen vele dier beelden weder den typus der dieren, bij welke het voorhoofd 

 en de rug van den neus in ée'ue regte liju liggen. 



3 



