__ 60 —- 



gelijkmaker van de oppervlakte onzer planeet. En waren geene andere 

 krachten werkzaam, waardoor sommige punten dier oppervlakte tel- 

 kens weder omhoog gedreven worden, dan zouden eindelijk alle 

 zich boven de zee verheffende gedeelten, vastelanden en eilanden, 

 zelfs de hoogste gebergten , eindelijk weder onder de zee bedolven 

 worden. 



Het spreekt echter van zelf, dat niet alle rotsen en ook niet alle 

 bestan ddeelen van eene en dezelfde rots even spoedig voor de in- 

 werking van het water bezwijken. Kalksteen, zandsteen, enz. bie- 

 den daaraan veel minder weerstand dan b. v. graniet, en ook in deze 

 laatste zal de veldspaath en de glimmer reeds tot een zeer fijn 

 poeder vergruisd zijn, wanneer de gelijktijdig daarin bevatte kwarts 

 nog merkelijk grootere brokstukken daarstelt. 



Er is eene meening bij het volk in omloop, dat de groote stee- 

 nen , die in onzen zandbodem zoo menigvuldig worden aangetroffen, 

 daar op de plaats zelve gegroeid zijn. Naauwkeurig onderzoek heeft 

 daarentegen bewezen , dat zij van elders zijn aangevoerd , de kleinere 

 ten deele door waterstroomen, de grootere door ijsvelden. Op den bo- 

 dem der toenmalige zee nedergelegd, heeft het water daar hunne 

 scherpe kanten afgerond , even als nu nog plaats heeft aan de steenen, 

 die onze zeeweringen tegen de branding beschutten. In stede van 

 gegroeid te zijn, is derhalve de omvang dier steenblokken vermin- 

 derd, maar het zoo even genoemde volksgeloof blijft desniettegen- 

 staande overal bestaan , waar zij in den bodem gevonden worden. 

 Toen ik voor eenige jaren Urk bezocht, trof ik het ook aldaar 

 aan, onder de het eiland bewonende visschers. Een hunner bood 

 aan mij het bewijs te leveren , dat een jonge steen door uitgroei- 

 jing aan eenen ouden ontstaat. Hij bragt mij bij een grooten gra- 

 nietklomp, die van het rif, dat het eiland omgeeft, was afgehaald, 

 en toonde mij daaraan een uitwas, gelijk hij meende, van een paar 

 vuisten grootte. Bij onderzoek bleek mij , dat dit zoogenaamde 

 jong bijna enkel uit kwarts bestond. Dit was gespaard gebleven, 

 toen de omringende weekere bestanddeelen des steens waren weg- 

 gespoeld. 



Wat nu hier op kleinere schaal had plaats gegrepen, is elders 



