■— 89 — 



flit oord bezocht, scheen dit gedeelte een tamelijk eind beneden- 

 waarts door eene groote massa kalksteenen geheel overdekt te zijn." 



Vragen wij, wat wel de oorzaak mag zijn van de eigenaardige 

 gesteldheid van dit water , zij is ongetwijfeld toe te schrijven aan 

 deaardlagen, door welke het water heen moet dringen, eer het tot 

 in de waterkom wordt opgestuwd. Dit is in 't algemeen de oorzaak 

 van alle vreemde bestanddeelen, welke in het bronwater en wel 

 inzonderheid in dat der minerale bronnen bevat zijn. Terwijl het 

 door verschillende aardlagen henendringt, neemt het onderscheidene 

 aarden, zouten en mineralen in zich op en voert ze met zich mede. 

 De gesteldheid van het water, hetwelk zich onder de oppervlakte 

 der aarde bevindt, zal dus geheel afhangen van de aardlagen, die 

 het is doorgegaan. 



Het is dus in het geheel niet vreemd, dat bronwater een vrij 

 aanzienlijk gehalte koolzuren kalk bevat. Het is een van die bestand- 

 deelen , welke, in verschillende verbindingen, het meest algemeen 

 in alle bronwateren wordt aangetroffen. Dat nu zulk water een hard 

 steenachtig afzetsel achterlaat, wordt onder anderen duidelijk bewe- 

 zen door de steenachtige korst, die zich, na verloop van tijd, aan 

 de wanden van stoomketels aanzet en daar dikwijls eene oorzaak 

 wordt, dat ze met een vreesselijk geweld uiteenspringen. Die steen- 

 achtige korst is toch eigenlijk niets anders dan koolzure kalk, die 

 zich aan den ketelwand als een vast ligchaam nederzet. 



Is nu deze koolzure kalk in kleine hoeveelheid in het gewone 

 bronwater aanwezig, er zijn ook bronnen, die hiervan zoo rijk 

 voorzien ;zijn , dat zij elk voorwerp, hetwelk men er in legt, in 

 korten tijd met eene korst van kalksteen overtrekken of, zoo als 

 men het gewoonlijk noemt, incrusteren. Hoogst merkwaardig zijn 

 in dit opzigt de bronnen van Karlsbad. Het bovengewelf of dak 

 van de zich aldaar bevindende Sprudelbron bestaat uit kalksteen, 

 dat door het aanzetten des waters, even als dropsteen, ontstaan is 

 en eene dikte heeft van eene halve tot twee el. Dit gewelf schijnt 

 zich onder een aanzienlijk gedeelte van de stad uit te strekken, 

 daar men, bij het graven in den grond, dikwijls reeds op geringe 

 diepte, op dit steenen gewelf stuit. — De Teverone, bij Tivoli in 



