— 111 — 



zijn hier nergens meer te vinden; de hardste steenbrokken zijn glad 

 en rond geslepen, en al het afslijtsel met eene menigte steenbrokken, 

 die geheel worden vergruisd, vormen eene verbazend groote hoe- 

 veelheid slijk, hetwelk door de bergijs-beken wordt weggespoeld. 

 Men zal zich een denkbeeld kunnen maken van die hoeveelheid 

 slijk, zand en grind, welke op deze wijze naar den voet van het 

 gebergte zakt, wanneer men bedenkt, dat er inde maand Augustus 

 dagelijks bijna 300000 Ned. ponden, of 155 kubieke ellen, alleen 

 door het riviertje de Aar in Zwitserland, nabij het bergijs, waaruit 

 dit zijnen oorsprong neemt, af wordt gevoerd. 



De oorsprong van dit slijk en steengruis en van de gruisheuvels, 

 welke aan den voet van de ijsmeren voorkomen , is ons niet moeije- 

 lijk te verklaren. Maar deze zelfde voortbrengselen van het bergijs 

 vindt men in de Alpen, de Vogesen en vele andere gebergten, op 

 plaatsen, waar dit tegenwoordig uren in den omtrek niet meer voor- 

 komt. De volmaakte overeenkomst dwina-t ons evenwel om aan 

 te nemen dat werkelijk, in overoude tijden, het bergijs zich veel 

 lager heeft uitgestrekt dan tegenwoordig. 



Wanneer dus een groot gedeelte van het steengruis, dat aan den 

 voet der gebergten voorkomt, door de werking van het bergijs daar 

 ter plaatse en in dien toestand gebragt is, zoo moet men dit evenwel 

 geenszins als de algemeene oorzaak voor het vervoer van alle soortgelijk 

 steengruis aannemen. Men dient wel in het oog te houden , welk een 

 geweldig krachtig middel het van de gebergten afstroomend water 

 oplevert , hetzij wanneer 't langzamerhand en bij kleine gedeelten slib , 

 zand en grind afvoert, hetzij wanneer bergstroomen , door pias- 

 regens of smeltende sneeuw gevoed, met alles vernielende kracht 

 geheele rotsblokken voortstuwen en in zeer korten tijd de over- 

 stroomde valeijen met dikke lagen slijk en zand overstorten. Het 

 is genoegzaam bekend, welke verwoestingen op dergelijke wijze aan- 

 gerigt zijn geworden , door het doorbreken van dammen , die hoog- 

 opgestuwde wateren tegenhielden. In berglanden niet alleen vindt 

 men daarvan de meest treffende voorbeelden, maar ook wij Neder- 

 landers weten volkomen op welk eene wijze groote hoeveelheden 



