— 118 — 



ijsselsclie en Drentsclie bewaard is, hadden zich op deze zandgronden 

 gevestigd en de lagere gronden aan de Eriezen overgelaten. Yoor 

 zoover deze gronden ten zuiden van de Waal liggen, is op hen deze 

 laatste onderscheiding echter niet toepasselijk. 



Over den uiterlijken vorm dezer gronden is reeds met een woord 

 gesproken. Het zijn of vlakten, of min of meer zich steil verhefien de 

 heuvels , die geene meerdere hoogte dan van 80 ellen boven de 

 omringende vlakten bereiken. Groote golvingen van den bodem, die 

 zich uren ver uitstrekken, verraden terstond het aanwezen van 

 gronden uit een ander tijdperk dan deze, hoewel die veelal door 

 eene dunne laag zand en keijen, tot het jongere tijdperk behoorende, 

 aan het oog worden onttrokken. Voorbeelden daarvan vindt men 

 in het oosten van Twenthe en het Zutphensche, even als op de 

 zuidelijke grenzen der Belgische Kempen. 



De heuvels met keijen bieden, wijders, een zeer merkwaardig 

 verschijnsel aan, dat niet over het hoofd gezien mag worden, omdat 

 het, nader onderzocht, waarschijnlijk blijken zal in verband te 

 staan met de wijze, waarop deze gronden gevormd of, na hun ont- 

 staan, vervormd zijn geworden. Wanneer men, namelijk, eene groep 

 dezer heuvels naauwkeurig beschouwt, dan schijnen de meesten, en 

 wel voornamelijk diegene, welke ten zuiden van de Zuiderzee en de 

 Vecht in Overijssel liggen, te zijn zamengesteld uit ruggen, die, 

 overlangs, van het noordoosten naar het zuidwesten gerigt zijn en 

 zijdelings tegen elkander aansluiten. Daardoor ontstaan valeijen, 

 tusschen de uiteinden der ruggen, die aan den eenen kant naar 

 het zuidwesten, aan den anderen naar het noordoosten geopend zijn. 

 Hoewel men de ruggen, zoowel als de valeijen, dikwijls moeijelijk 

 herkennen kan, en de uitzonderingen op den regel soms algemeener 

 schijnen dan de regel zelve, zoo moet dit in de meeste gevallen 

 evenwel toegeschreven worden aan de groote moeijelijkheid om, op 

 het terrein, dergelijke kleine gebergten te overzien. Op goede 

 kaarten, waarop de hoogten met juistheid zijn aangeduid , valt deze 

 regelmatige ligging meestal beter in het oog. Duidelijk kan men 

 die evenwel zien bij de heuvels tusschen Wageningen en Arnhem , 

 welke door eenige, zelfs door beekjes aangeduide valeijen als 't ware 



