— 119 — 



van het zuidwesten naar het noordoosten opgespleten zijn. Ook de 

 hoogten van het Gooiland bieden dit verschijnsel meer of min aan; 

 maar vooral is het duidelijk waar te nemen bij den Lochemerberg, 

 uit een viertal ruggen zamengesteld ; den Luttenberg met drie, en 

 den Lemelerberg met vijf ruggen. De beide laatstgenoemde heuvels 

 liggen in Overijssel nabij Ommen. 



Wij hebben reeds gezien dat deze gronden bestaan uit zand, leem 

 en keijen. 



Het zand is grootendeels zuivere kwarts, min of meer door ijzer 

 gekleurd. Daar, waar 't leem bevat, verraadt zich die terstond door 

 meerdere vruchtbaarheid en vormt onder anderen de schoone boe- 

 kengronden, dat is voor beuken geschikte gronden, welke men 

 tusschen Dieren en Wageningen langs den Veluwenzoom aantreft. 

 In Groningen , friesland en Drenthe is het zand over het algemeen 

 meer leemhoudend en vruchtbaarder dan in Gelderland en Overijssel; 

 terwijl men in Cleefsland weer dergelijken grond als die van den 

 Veluwenzoom aantreft. Het zand der vlakke zandgronden is zeer 

 zelden leemhoudend, waarvan ons de onvruchtbare Geldersche valei , 

 op de hoogte waar zij door den B-ijnspoorweg doorsneden wordt, 

 een algemeen bekend voorbeeld oplevert. De vlakke zandgronden 

 daarentegen zijn algemeen gekenmerkt door eene bank zandoer, het 

 gewrocht van den plantengroei, welke op eene geringe diepte onder 

 de oppervlakte voorkomt. Ook op de hoogten ontbreken die oer- 

 banken zelden geheel, maar vooral in de vlakten zijn zij eene aan- 

 houdende plaag voor den landbouw , en kunnen niet dan met aanzien- 

 lijke kosten van spitten en riolen bestreden worden. Nimmer is 

 dit zandoer zoo ijzerhoudend, dat daarvan gebruik is te maken in 

 de ijzerhutten; want het ijzeroer, dat deze versmelten, heeft eenen 

 anderen oorsprong. 



Behalve de grootere keijen, waarover zoo aanstonds gesproken zal 

 worden, bevat het zand, ook dat der vlakten waar de grootere 

 keijen zeer zelden voorkomen , menigvuldige geronde brokjes kwarts, 

 vuursteen en zandsteen, die zelden de grootte van erwten bereiken. 

 Voornamelijk vertoonen zich deze kleine keitjes aan de oppervlakte, 

 op plekken, waar het fijne zand door den regen weggespoeld is 



