— 122 — 



komen te liggen. Ai^roeger moet men er zelfs veel meer op die wijze 

 hebben aangetroffen , voordat zij verminderd , hier en daar zelfs ge- 

 heel verdwenen zijn, door de behoefte aan straatsteenen voor de 

 steden en groote keijen voor de zeeweringen. Tijdens onze heiden- 

 sche voervaderen slechts hier en daar enkele der grootste rotsblokken 

 tot Hunebedden te zamen wentelden, moet de hoeveelheid, die aan 

 de oppervlakte lag, oneindig veel grooter geweest zijn dan tegen- 

 woordig. 



Bij het beschouwen van den vorm onzer keijen moet men in de 

 eerste plaats opmerken, dat zij, hoewel genoegzaam allen gerold, 

 dat is met afgesleten hoeken en kanten , en dikwijls zelfs tot kloot- 

 vormige ballen afgerond, evenwel ook bijna niet afgesleten voor- 

 komen , met scherpe randen en even alsof zij zoo even eerst van 

 de oorspronkelijke rotsen waren afgebroken. Zeer merkwaardig is 

 het, dat het geenszins de hardste steensoorten zijn, die het minste 

 afslijting vertoonen, maar dat het dikwijls juist bij de weekste wordt 

 waargenomen. Hoezeer dit verschijnsel voor de meening pleit, dat 

 deze keijen niet herwaarts geiold of door waterstroomen voortge- 

 stuwd zijn geworden, maar dat ijs hen voortgedragen moet hebben, 

 behoeft niet te worden opgemerkt. Wonderlijk liggen zoo, in den 

 Hondsrug te Groningen , de fijnst vertakte koralen , ongedeerd en 

 in hun geheel, dooreengemengd met geheel glad gerolde, ij zerharde 

 kalksteenbrokken , welke beide evenwel, zonder twijfel, eenen 

 zeer grooten afstand hebben afgelegd en van dezelfde plaats afkom- 

 stig zijn. Zoo vindt men op de heuvels van den Veluwenzoom geweldig 

 harde bazaltbrokken , met geheel afgesleten kanten en bijna rond 

 gerold, naast brokken betrekkelijk weeke lei liggen , die hunne scherpe 

 randen zuiver behouden hebben, terwijl door beide eenen misschien 

 even verren weg afgelegd is moeten worden, om herwaarts over 

 te komen. 



Een zeer voornaam punt van onderzoek bij de keijen onzer hei- 

 develden moet het bepalen der steensoorten zijn , waartoe zij be- 

 hooren ; want daardoor alleen zal het mogelijk zijn, om elders die 

 gesteenten op te zoeken , waarbij deze volkomen passen en waarvan 



