— 124 — 



dat zich daarvan voorwerpen bevinden in bijna alle verzamelingen 

 hier te lande. Deze versteeningen nu leveren een der meest zekere 

 kenmerken op, waaraan men de herkomst der keijen kan herkennen; 

 want, zoo als wij reeds zagen, heeft elk tijdvak uit de geschiedenis der 

 aarde zijne afzonderlijke dieren gehad, die geheel verschillen van de 

 dieren , welke in andere tijdvakken hebben geleefd. Men heeft die over- 

 blijfsels in de laatste tijden met bijzondere naauwkeurigheid onder- 

 zocht, zoo dat men thans, uit eene enkele versteening, dikwijls in 

 staat is om met juistheid het tijdvak aan te wijzen, waartoe het gesteente 

 behoort, dat deze bevat. Olifantstanden , b. v. , vindt men alleen in 

 lagen, die in hetzelfde tijdvak ontstaan zijn, waarin de keijen onzer 

 heidevelden herwaarts werden overgevoerd , maar nimmer komen zij in 

 oudere voor, en in jongere niet anders, dan klaarblijkelijk verplaatst 

 uit oudere lagen. Onder onze keijen worden soms brokken gevonden 

 eener soort van ammonshoornen , een in soorten zeer rijk geslacht, 

 welke te huis behooren, het naast in onze nabijheid in de leilagen 

 die te Rheine ten oosten van Bentheim in den put van de daar 

 aanwezige zoutziederij zijn aangetroffen; maar welke ook elders, in 

 Hannover, in het midden van Duitschland en aan de zuidelijke 

 helling van de Ardennen gevonden worden. Zoo schijnen de meesten 

 onzer versteende zeeappels tot die soorten te behooren , welke alleen 

 in het krijt voorkomen , zoodat zij klaarblijkelijk uit een vernietigd 

 en weggespoeld krijtgebergte afkomstig zijn. De walvischbeenderen 

 en haaijentanden uit Overijssel behooren tot leemlagen, die ge- 

 lijktijdig of welligt geheel dezelfde zijn als de Eibergsche lagen, en 

 welke in groote uitgebreidheid ten oosten van ons vaderland voor- 

 handen zijn. 



Uit de zamenstelling is dus de soort te bepalen , waartoe onze 

 keijen behooren , en daardoor gedeeltelijk de weg gewezen , die 

 naar de plaatsen wijst, vanwaar zij afkomstig zijn; maar uit de studie 

 der versteeningen, welke zij bevatten, zijn met de meeste zekerheid 

 de lagen vast te stellen , waartoe een groot deel dier keijen oor- 

 spronkelijk behoord heeft. Die beide onderzoekingen, met volhar- 

 denden ijver op de steenen onzer heidevelden toegepast, en vooral 

 een herhaald vergelijken van deze met de steensoorten en verstee- 



