— 141 — 



schemering, dat uur van gezelligen kout, van hooggestemde over- 

 llenking, als alle gedachten vrij en onbelemmerd omdolen en met 

 den laatsten straal der wegzinkende zon tot hooger aandrift worden 

 opgewekt. De verwisseling der jaargetijden doet het welgeplaatst 

 hart en de gevoelige ziel een steeds weder nieuw genot smaken. 

 Het koude, ja zelfs het ongunstige weder, spant zenuw en spieren; 

 de strijd met de natuur en met al de elementen dwingt tot krachtige 

 inspanning en doet het herlevend jaarsaisoen, of ieder uur van fraai 

 en zacht weder , ons een genoegen smaken , schaars weggelegd 

 voor den bewoner der verzengde luchtstreek ;, waar, gelijk een rei- 

 ziger, juNGHÜHisr, van Java zegt: "de regelmatigheid bij alle ver- 

 schijnselen in de natuur, de gestadige stilte in den dampkring, de 

 gelijkvormigheid der regens, welke dagen achtereen zacht neder- 

 vloeijen, het onveranderlijk gonzen der insekten — met één woord, 

 dit gebrek aan afwisseling der natuurverschijnselen — eene zekere 

 verslapping te weeg brengt en eene zwaarmoedigheid, waardoor men 

 minder deelneming betoont in al wat ons overal in de wereld en 

 het gezellig leven omgeeft. Ook het klimaat, de gloeijende hitte 

 der zon , aan welke zich de vreemdeling niet onvoorzigtig mag 

 blootstellen, werkt mede om den mensch aldaar te isoleren en elk 

 meer in zijne eigene woning als op te sluiten. Daarom is er in het 

 leven der menschen op Java eene eentoonigheid, welke met de 

 voortdurende rust in de natuur overeenstemt." i) 



Wat werkt krachtiger in de natuur dan afwisseling^ die geheel 

 in de orde der dingen schijnt ingeweven , in de wisseling van dag en 

 nacht ^ van koude en warmte, van droogte en vochtigheid , van storm 

 en stilte, van uitzetting en inJcrimping , ja in iedere klopping van 

 ons hart, dat zich zamentrekt en uitzet, in iederen polsslag, in iedere 

 uit- en inademing onzer longen ten duidelijkste kenbaar is. 



In heete luchtstreken is de warmte of verzengend, waar zij aan 

 droogte gepaard gaat, of ongezond, als warmte en vochtigheid te 

 zamen gaan. Getuige de sterfte aldaar, die verreweg overschrijdt 

 wat wij in het gematigd Europa daarvan kennen; getuige de begeerte 

 van zoo velen in die anders zoo heerlijke gewesten , om de gestadige 



1) Overgenomen uit den Recensent 1847, Mengelwerk, bl. 488. 



10^ 



