— ]M — 



menigmaal de geringste mislukking van den oogst hongersnood en 

 ontvolking over het gansche eiland verspreidt. 



III. Het plantenrijk is heerlijk in de tropische gewesten. Pal- 

 men, en rijst, en koffij , en duizenderlei vruchten bekoren daar 

 het oog en den smaak. Maar hebben ook wij niet veel, wat der 

 tropische luchtstreken ontbreekt? Zie onze rijke graslanden , een 

 eeuwig groen grastapeet. een gezelligen, elkander beschermende plan- 

 tengroei, bron van ons zuivel en onze rijke veeteelt. Of' mist Java 

 niet onze voortrefielijke, aan noordelijke en vochtige luchtstreken 

 alleen eigene weiden^ ons voortreffelijk rundvee^ onze hoter en haas. 

 En zoo deze er al niet geheel ontbreken, zij zijn niets bij deze hier 

 inheemsche produkten van den vaderlandschen grond ; of is het niet 

 inderdaad opmerkelijk, dat onze boter zoowel naar Suriname als 

 naar Java, onze Edammer kaas naar vele Aziatische landen, tot 

 naar de Philippijnsche eilanden toe enz. verzonden worden? 



Vruchten mogen er vele zijn en geurige en voortreffelijke; maar 

 men mist er vruchten, die duren kunnen, zoo als onze winter-appelen 

 en peren; vele vruchten worden niet dan met vreeze gebruikt, en 

 onze geurige aardbezie is voor den Oosterling een lang gemist genot. 

 De edele druif behoeft meer afwisseling van koelte met hitte en is 

 in de verzengde luchtstreek, behalve op de bergen, bijna geheel 

 onbekend, en het is eene daadzaak, dat Europa zijne wijnen naar 

 al de oorden der verzengde luchtstreken in ruimen overvloed ver- 

 zendt. De kostbare olijf is niet aan de heete, maar alleen de ge- 

 matii^d-warme luchtstreken eieren. Ja zelfs het uit Noordsche «-ranen 

 gebrouwen bier gaat uit Amsterdam naar Java , uit Londen naar 

 Demerary. 



ScHOMBüEGK, aan wiens YOOYiïtKQ\\]\Q Reizen door Britsch- Guyana 

 wij een waren blik in den natuurlijken toestand dier landstreek te 

 danken hebben, schetst ons het volgende omtrent Demerary: Boter 

 behoort aldaar tot de allergrootste weelde (ï , p. 43) , vleesch is voor 

 den mingegoeden bijna niet verkrijgbaar, zoodat hij van bananen 

 en zoute visch bijna alleen moet leven. Al het geslagte vee moet op 

 denzelfden dag, dat het geslagt is, gebruikt worden, en zelfs het 



