- 165 



verlengt hij zich, tot aan den voet der Col-du-géant, nog tot 7000, 

 en de Aargletscher tot 8000 ellen. De oppervlakte van den Aar- 

 gletscher bedraagt 9,600,000, en de er bij behoorende firnvlakte 

 8,000,000 vlerk. el. Van alle bekende gletschers heeft de Aarglet- 

 scher, die uit het wijde firndal, tusschen de Viescherhornen , Jung- 

 frauketen en den Aletschhorn zijn oorsprong neemt, en naar Wallis 

 afvloeit, de grootste lengte; zij bedraagt 24000 ellen bij 110 

 millioen vierk. ellen oppervlakte. 



De lengte van een gletscher hangt vooreerst van zijne grootte 

 bij zijne uittreding uit het firngewest af, verder van de sneHieid 

 zijner beweging, waarover aanstonds nader, ten derde van zijne 

 dikte in vergelijking der breedte, en ten laatste van de hoogte, 

 waarop het gletscherdal ligt, of van de mate, waarin het tegen 

 de warmte beschut is; want des te langer blijft natuurlijk het 

 ijs vast, en des te wijder kan zich de gletscher beneden waarts 

 uitstrekken. 



Even als een waterstroom, die zich in den zandigen bodem ver- 

 liest, neemt de gletscher, naarmate hij lager komt, ten gevolge der 

 smelting, in breedte en dikte af; hij verkrijgt daardoor eene tong- 

 vormige gedaante. De doorsnede van den gletscher "over de lengte 

 vertoont dus eene zeer scherpe, aan het einde echter afgestompte 

 wig. De hoek van die wig is bij den Des-bois-gletscher 4 tot 5°, 

 bij den Aargletscher 8 tot 7°. Waar, door de onregelmatigheden 

 van het dal , de gletscher in de breedte wordt gebroken , wordt zijne 

 ware helling, dat is zijne helling met betrekking tot den horizon, 

 soms zeer gewijzigd. Bij den Rhone-gletscher , en aan 't einde van 

 den Des-bois-gletscher, wast die tot 20 a 30°, en vermindert op 

 sommige plaatsen tot 3°, ja zelfs tot 1°, en nog lager. Forbes spreekt 

 van een zijgletscher van den Miage, die, zonder zich los te ruk- 

 ken , onder 50° helling afhangt. Het stompe einde van d(3n glet- 

 scher doet zich zeer steil, en onder eene afgeronde gedaante voor; 

 het kan daarom dikwijls slechts met groote moeite beklommen wor- 

 den. Aan den voet van deze eindvlakte ligt de ijs-spelonk, waaruit 

 de gletscherbeek het water wegvoert, dat uit het geheele ijsligchaam 

 ontstaat. De hoogte, waarop het gletschereinde boven de oppervlakte 



