— 169 — 



dus door mechanische kracht, uit de sneeuw 60 tot 68 percent 

 aan lucht en water te drijven, en alzoo ijs te maken. Even als de 

 sneeuw, door het opnemen van bevriezend water, en door de 

 neiging tot zamenhang, tot korrelachtige firn overgaat, zoo 

 vormt zich deze laatste , door verdere voortzetting dier oorzaken , 

 tot gletscherijs. Het korrelachtige maaksel neemt af, naar mate de 

 ijswording verder vordert; de tusschenruimten vullen zich met 

 water, de lucht wordt grootendeels uitgedreven, en er blijven hier- 

 van in de ijsmassa slechts kleine, van rondom beslotene lucht- 

 blaasjes achter. Zijn die luchtblaasjes zeer talrijk, en de tusschen- 

 ruimten van water bevrijd, zoo wordt het ijs door de onregelmatige 

 terugkaatsingen van het licht ondoorschijnend, dof en wit, er 

 ontstaat alzoo wit ijs; want het is eene waarheid, die ook eenigen 

 tijd geleden door den Heer harting werd vermeld, (zie Album 

 1853 blz. 41) dat fijn verdeelde lucht zich altijd wit vertoont. 

 Zijn de blaasjes gering in aantal, de tusschenruimten met water 

 gevuld, zoo wordt de massa meer homogeen; zij is dan doorschij- 

 nend en donkerder dan de eerstgenoemde en vormt het blaauwe ijs. 

 Nico LET verkreeg uit 1 kilogr. firnsneeuw 64 , uit 1 kilogr. wit ijs 15 , 

 en uit evenveel blaauw ijs slechts 1 kubieke Ned. duim lucht. 

 De ruimte, waarover ik te beschikken heb, gedoogt niet, 

 om ten aanzien der verschillende eigenschappen van het gletscherijs 

 in meer bijzonderheden te treden; deze zijn sedert eenigen tijd een 

 bijzonder voorwerp van onderzoekingen geworden. Dit wete men 

 nog, dat het gletscherijs, zoowel op het hooge Himalayah-gebergte, 

 als op de noordsche en midden-europeesche Alpen , hetzelfde maak- 

 sel bezit, en geenszins met dat overeenkomt, waarmede onze water- 

 plassen des winters overdekt zijn; dit blijkt reeds daaruit, dat bij 

 inwerking der zonnewarmte de gletscher-fragmenten , die naar bene- 

 den zijn gestort, niet, even als ons ijs, bij gedeelten ontdooijen, 

 maar plotseling tot gruis vervallen, iets, dat ik ook, naar ik meen, 

 van het ijs der Newa heb vermeld gevonden. Men heeft de struc- 

 tuur van het ijs thans over de geheele uitgestrektheid van den 

 gletscher nagespoord, en begint haar dddrom vooral eene grootere 

 opmerkzaamheid te schenken, dewijl zij noodzakelijk met liet werk- 



