— 170 — 



tuigelijke der geheele beweging in een naauw verband moet staan. 



Eene gewigtige rol spelen de haarspleten in het gletsclierijs. Agassiz 

 heeft het eerst door proefnemingen aangetoond , dat deze zelfs in 

 digt gletscheriis gevonden worden. Hij goot daartoe gekleurde oplos- 

 singen in verdiepingen, die op de oppervlakte aanwezig waren, en 

 deze verspreidden zich, door de capillariteit van de fijne, en niet 

 met water gevulde ledige ruimten, naar alle zijden, zelfs ook }n 

 eene opwaartsche rigting. Bij een dezer proefnemingen verscheen 

 na twee uren tijds, op eene diepte van 5 el, de gekleurde stof aan 

 den bovenwand van eene ijsgrot, die men in eene wijde gletscher- 

 kloof had uitgehouwen. Op 10 meters diepte onder de oppervlakte 

 van den gletscher, zag sghlagintweit aan de wanden eener spleet de 

 kleurstof verschijnen , die op eenige ellen afstands van de kloof 

 was uitgegoten. Ja zelfs waren er in eene gletschergrot , op 60 tot 

 80 el diepte onder de oppervlakte, sporen van zigtbaar. Door deze 

 haarspleten verklaart men het doorsijpelen van het water, gedurende 

 den nacht, en het daaropvolgend zeer gelijkmatig aanzien van de 

 gletschervlakte in den morgen. Men heeft daarom wel eens den 

 gletscher bij eene spons vergeleken, die eene aanzienlijke hoeveel- 

 heid water ras kan opzuigen, maar er zich langzaam van ontdoet. 



De theoriën , aangaande den oorsprong der haarspleten en haren 

 invloed op het gletscherijs, moet ik almede stilzwijgend voorbijgaan. 

 Ik wil mij echter, om het beeld van den gletscher te voltooijen , 

 thans nog tot de vermelding van drie bijzonderheden bepalen, en 

 wel tot die van de verschijnselen, die de steenbrokken of het berg- 

 puin op den gletscher te weeg brengen, tot die, welke worden ver- 

 oorzaakt door kloven of breuken, die in het ijs ontstaan, en ten 

 laatste tot die der smelting. 



