— 172 — 



en rondom den gletscher gevonden worden. Zulke oplioopingen van 

 steenbrokken , zulke ware steendammen, worden morainen genoemd; 

 zij strekken zich aan alle zijden van de gletschertong uit, en omgeven 

 haar aan alle kanten. Men onderscheidt ze in zij- of rand-, eind- 

 midden- en grondmorainen. Bij hare beschrijving zal groote beknopt- 

 heid in acht dienen genomen te worden. 



De randmorainen vormen twee lange steenen wallen , die langs 

 de zijden van het ijs zich uitstrekken, en daarop, of op de wan- 

 den van het gletscherdal rusten. De gletscher brengt dien steen- 

 voorraad gedeeltelijk uit het firngewest mede, en onderweg groeit 

 die oogst gestadig aan. Pokbes zag een zijdam van meer dan 60 

 el hoogte. Wijkt de gletscher terug^ dat is wordt hij kleiner, smelt 

 het ijs aan den rand y^^^^^ dan laat hij den dam vrij op zich zelven 

 liggen. (Zie fig. 1 bij <2; zij stelt eene schets voor van den ver- 

 maarden Justedals- 

 gletscher, ten N. O. 

 vanBergen,in Noor- 

 wegen.) Die steen- 

 muren zijn de meest 

 verwarde opeensta- 

 pelingen , die men 

 zich kan voorstel- 

 len ; steenklompen 

 van alle mogelijke 

 grootte en gedaante, 

 afgerond en hoekig , 

 afgestootene, dik- 

 werf zeer in soort 

 verschillende rots- 

 brokken, zand, aar- 

 de, slijk, enz. alles 

 ligt woest en wan- 





Tt. aer' G/^é.n'Aer'' 



Fig. 1. 



ordelijk zamengepakt. 



De eindmorainen zijn nog grooter, dewijl de gezamenlijke berg- 

 fragmenten, die de gletscher op zijnen geheelen ^^^g opvangt, en 



