— 175 — 



of 8 scherp afgezette, evenwijdige schakels van steenklompen ; de 

 Aargletscher telt er aan de eene zijde der groote middenmorainen 7, 

 aan den anderen kant 8, elk door bijzondere rotssoorten, die haar 

 zamenstellen , gekenmerkt. De genoemde groote middenmoraine , mis- 

 schien de grootste, die tot hiertoe is waargenomen , bereikt eene hoogte 

 van 42 ellen, en eene breedte, die aan het eene einde meer dan 200 

 ellen bedraagt. Indien men deze soort van steendammen tot aan hun- 

 nen oorsprong , tot zelfs door het firngewest heen , volgt , zoo bemerkt 

 men , dat zij altijd bij een vooruitsprong eener rots aanvangen (zie CC 

 üg. 3) , die de scheiding uitmaakt tusschen twee gletschertakken , a 

 en ö^; de middenmorainen cc bestaan derhalve uit de vereeniging van de 

 randmorainen hh der beide oorspronkelijke gletscherarmen aa\ bij 

 de voorwaartsche beweging van deze zijn de steenen, tot ééne massa 

 vereenigd , midden op de vlakte van de tot één gletscher zamen- 

 gedrongene ijsmassa genomen, en alzoo in eene regte lijn vereenigd 

 gebleven. De steenen, waaruit zij bestaan, zijn altijd scherp en kantiij ^ 

 dewijl zij , op hunne gladde onderlaag, zonder stooten of wrijven 

 werden afgevoerd. 



De grondmorainen eindelijk bestaan uit rotspuin , dat onder den 

 gletscher is zamengehoopt en waarschijnlijk van de randmorainen 

 afkomstig is; zij zijn ^uit meer vaste steenbrokken gevormd, omdat 

 de ligt breekbare door de geweldige drukking van het ijs worden 

 vermorseld. Dat deze steenen altijd onder eenen afgeronden vorm 

 voorkomen, is zeer ligt te verklaren; zijn zij onder het ijs voort- 

 gerold^ zoo vertoonen zij zelden eene volkomen gepolijste opper- 

 vlakte; werden zij voortgeschoven ^ dan zijn zij &piegelglad^ en hier 

 en daar bekrast met fijne strepen of groeven ; dit zijn de sporen 

 van harde, scherpsnijdende steen- of zandkorrels , die in het ijs waren 

 vastgeraakt. Deze eigenaardige krassen worden spoedig door de 

 beweging der gletscherbeken uitgewischt. Over het algemeen levert 

 de tegenwoordige toestand der natuur geene kracht op, die de ge- 

 zegde groeven in de steenen kan voortbrengen , en zij maken der- 

 halve, waar zij gevonden worden , en dat is zelfs op vele uren afstands 

 van de ligplaats der tegenwoordige gletschers het geval, een onbe- 

 driegelijk kenmerk uit van het aanwezen van vroegere gletschers 



