— 176 — 



daar ter plaatse. (In fig. 2 kondigen de gegroefde en gepolijste 

 steenen FF aan, dat de gletscher A zich voorheen ook daar uit-*" 

 strekte; FF zijn de rotsdeelen, waarvan de groeven door het water 

 der beek F zijn uitgewischt). 



Er is dikwijls onder de natuuronderzoekers sprake geweest over de 

 zuiverheid van het gletscherijs. Men vindt hierin namenlijk eene groote 

 menigte van aard- zand- of andere stofdeelen; maar nimmer groote 

 steenbrokken. Sommigen schreven vroeger aan het ijs eene bijzondere 

 kracht toe, waarmede het na langen of korten tijd alle vreemde 

 ligchamen uit zijnen schoot naar buiten drong. Hoe dwaas deze 

 theoriën in dat opzigt zijn mogten, eene uitdrijving van zware 

 ligchamen viel evenwel niet te ontkennen. Porbes verhaalt, om 

 slechts één voorbeeld te noemen , dat eene reistasch , die op den 

 Talèfregletscher in 1836 in eene kloof van het ijs viel, in 1846, 

 4300 voet verder en 1145 voet lager, boven op het ijs weder te 

 voorschijn kwam. Martin verklaart die uitwerping op de volgende 

 natuurlijke wijze: daar de ontdooijing van het ijs, van de firngren- 

 zen af tot aan het einde toe, alle mogelijke diepten bereikt, alle 

 lagen beurtelings oplost, doet zij van lieverlede ook den geheelen 

 steen- en puininhoud voor den dag treden , naar mate de hoogere 

 lagen opgelost zijn, en voert deze als van zelve bovenaan. 



Behalve dat zand en slijk , waarmede het gletscherijs verontrei- 

 nigd is, dit op den togt steeds vergezellen, zijn er nog stoften van 

 organischen aard, die met den gletscher in dezelfde oorden haar 

 aanwezen ontvangen. Het is eene reeds lang bekende daadzaak , 

 dat laag groeijende planten nog bij zeer lage temperatuur wassen 

 kunnen. Tot op de hoogste toppen der bergen, daar waar de 

 rotsen zich eeuwig boven het sneeuwveld verhefien, ziet men 

 enkele met korstmossen overdekte plaatsen. Saiissure maakt er 

 reeds gewag van bij zijne beklimming van den Mont-blanc, Zijm- 

 STEIN bij die van Monte Eosa, en dus op hoogten van 4600 tot 

 4800 ellen. Sohlagintweit telt niet minder dan 40 tot 45 soorten 

 van korstmossen in het hoogste firngewest. Deze organismen 

 hebben zulk een taai en traag werkend leven, dat de enkele warme 

 zomerdagen voldoende zijn, om onder omstandigheden, waarbij alle 



