— 184 — 



wordt zij door de grondbronnen bedeeld; deze zijn de eenige, die 

 haar bestendig, en dus ook des winters, met kristal-helder water 

 voeden. — Onder het ijs door, is er gezegd; want dat het in het 

 ijs sijpelende water ook eenigzins den onderwand van den gletscher 

 afneemt, is, door onderzoekingen van agassiz , buiten allen twijfel 

 gesteld. Dat afnemen geschiedt intusschen alleen daar, waar het 

 ijs in een meer zacht klimaat afdaalt; eene ijsbedekking van 20 

 tot 30 ellen dikte bezit het vermogen, om de winterkoude dermate 

 af te keeren, dat het water ook in dat jaargetijde vloeibaar blijft. 

 Bovenj in de meer koude streken, is de gletscher hoogstwaarschijnlijk 

 eeuwig met den aardbodem in onmiddellijke aanraking. 



Maar naast het water werkt ook de lucht mede om het ijs aan 

 den onderwand af te knagen ; ook de winden spelen er onder door. 

 In wijde holen beweegt zich de lucht, zooals schlagintweit door 

 middel van kruiddamp heeft bewezen , onmiddellijk langs de opper- 

 vlakte der gletschcrbeek , dus beneden in het kanaal , naar buiten ; 

 en dit kan wel niet anders, daar het stroomende water door de 

 wrijving haar medevoert. Boven, langs het gewelf van het ijskanaal, 

 beweegt zich de lucht echter, langs den ijswand, in eene met het 

 water tegenovergestelde rigting. De bovenste luchtstroom had , volgens 

 opgave van laatstgenoemde onderzoekers, 7 graden, de onderste 3 

 graden warmte, toen de buitenlucht er 10 teekende. Hierdoor wordt 

 het duidelijk, waarom de gletscherholen in hoogte en wijdte, ten 

 gevolge van dooijing, toenemen. Van de lengte-uitgestrektheid van 

 zulke holen levert de zoo straks vermelde redding van bohrer 

 een bewijs op. ScHTiAGiNïWEiT drong eens 210 el ver onder den 

 Marcelgletscher door. Hij bemerkte, dat op eenige plaatsen het ij sge- 

 welf door enkele zuilen van ijs werd onderschraagd. Eenmaal verbrak 

 een pistoolschot, dat in de holte van den Khonegletscher werd 

 gelost, den bovenwand, en twee jongelieden werden daarbij onder 

 het ijs bedolven. Dergelijke instortingen zijn niet zeldzaam. Zij 

 verklaren ook het bij wijlen doorbreken van dikke waterstralen uit 

 de spleten van het ijs; dit water is natuurlijk afkomstig uit den 

 onder den gletscher liggenden waterader; de verzakking van het ijs 

 is wegens zijne dikte aan de boven vlakte naauw merkbaar. 



