— 186 — 



Aargletscher aan de verplaatsing, die eene steenen hut onderging, 

 door hem in 1827 op de middenmoraine, juist aan den voet der rots, 

 door welke zij ontstaan was, gebouwd. In 1830 lag die hut 100, 

 in 1836 714 el lager, en in 1840 vond agassiz haar 1428 el 

 dal-afwaarts verplaatst. Van 1841 af, deed agassiz meer naauw- 

 keurige en meer uitgebreide metingen , gedeeltelijk aan steenklom- 

 pen, wier ligging door vaste punten aan den gletscheroever werd 

 bepaald, deels door rijen palen, die de geheele breedte overspanden, 

 en dienden, om de slooping van het ijs aan de oppervlakte te 

 onderzoeken. Hij vond gemiddeld "'s jaarlijks 60 el verschuiving. 

 Een verder voortgezet onderzoek heeft doen zien, dat de beweging 

 van den gletscher niet elk jaar even groot is; ja zelfs zeer aan- 

 zienlijk kan uiteenloopen. Eorbes verkreeg door waarneming der 

 verplaatsing, die. de bovengenoemde reistasch van een gids op den 

 Talèfregletscher onderging, van 1836 tot 1846 's jaarlijks 131 el; 

 en door de ladder, die saussure op den Mer-de-glace had verloren, 

 van 1788 tot 1832 's jaarlijks 114 el verschuiving van het ijs. 

 Uit de aanteekeningen , door verschillende reizigers aangaande die 

 beweging gehouden, blijkt dat, hoe grooter de gletscher is, des te 

 eenpariger zijne beweging schijnt te zijn; dat deze, van den rand 

 af naar het midden gerekend, eerst snel, en vervolgens langzaam 

 toeneemt, terwijl zij in het midden weinig afwisselt; waaruit forbes 

 eenige overeenkomst afleidt met de beweging van een waterstroom, 

 wiens aan den oever grenzende deelen door oneffenheden worden 

 tegen gehouden. De afschuiving is inderdaad een voortdurend , lang- 

 zaam, ongelijkmatig vloeijen, dat noch op plaatsen , waar men geheel 

 aan elkander verbondene ijsdeelen vindt, noch op die, waar het ijs 

 verbrokkeld is geworden, noch door de zomerwarmte, noch door 

 winterkoude wordt gestoord. Het bovenste gedeelte van den gletscher 

 schijnt ook eene grootere snelheid te bezitten dan de dieper gele- 

 gene ijsdeelen. Dollfuss en martin plaatsten twee staven in het 

 ijs; de eene op 1, de andere op 8 el diepte. In 18 dagen tijds was 

 de eerste de tweede 2 palm vooruit. De dikte van het ijs en de 

 helling van het gletscherbed wijzigen de beweging aanmerkelijk; 

 en hierin vindt forbes al weder bijzonderheden terug, die eene 



