— 190 — 



vereffening van de tegen elkander overstaande oorzaken aan het 

 einde der periode mogelijk is. 



Treedt men uit den tegen woordigen tijd in het verledene, zoo 

 verbindt zich als van zelve aan de schommelingen in de grootte 

 van den gletscher de vraag, naar het al of niet toenemen van het 

 ijs, naar het al of niet woester of onvruchtbaarder worden der 

 berggewesten. De Alpenbewoners meenen , dat over het geheel in de 

 laatst verloopene eeuwen, de gletschers, bij de gezegde schomme- 

 lingen , meer in uitgebreidheid gewonnen dan verloren hebben. Is 

 dit zoo, dan volgt daaruit, dat naast de jaarlijksche, periodieke, 

 eii de grootere, onregelmatige schommelingen , nog langzaam voort- 

 gaande, zich over grootere tijdruimten uitstrekkende veranderingen 

 plaats grijpen. Er zijn daartoe betrekkelijk vele gebeurtenissen be- 

 kend geworden, waarvan slechts de volgende zullen worden vermeld. 



In vroegeren tijd hield de gemeente Bagnes, in Wallis, over 

 'den Col-fenêtre met Piemont gemeenschap; thans biedt de Durand- 

 gletscher den muildieren eene bijna onoverkomelijke hinderpaal. 



Er bestaan akten van een proces tusschen de gemeente Bagnes en 

 Liddes, over een woud, welks plaats thans geheel en al door eene 

 dikke ijsmassa is overdekt. 



' Eertijds zou de overtogt van Courmajeur, boven over, naar Cha- 

 mouny dikwerf gemaakt zijn. Sedert 1781 is hij door het ijs uiterst 

 moeijelijk geworden. 



Aan den regteroever van den langen Aletschgletscher bevindt zich 

 een gehucht, dat voor 200 jaren ver van den gletscher lag, en 

 thans door diens morainen voor een groot deel is gevuld. 



De verbinding van Zermatt, achter den Dent blanche heen, in 

 't Eringerdal, was vroeger zelfs voor geheele processiën begaanbaar; 

 thans behoort zij tot de moeijelijkste overtogten. 



Nog talrijke andere voorvallen , als de omwoeling van vruchtbare 

 weiden, de verAVoesting van eeuwenoude bosschen , de vernieling van 

 hutten, de afsluiting van dalen enz., schijnen met de waarne- 

 mingen van GRTjNETi, COT-T.OMB, soHfiAGlNTWEiT , cnz. den vooruit- 

 gang der gletschers te bewijzen. Het zou evenwel veel te voorbarig 

 zijn , om uit zulke verschijnselen tot eene algemeene afneming en 



