— 196 — 



evenwel gevaar loopen eene inleiding te schrijven, grooter dan het 

 stuk zelf, en toch het doel van die inleiding niet nader te komen. 

 Dit doel is geen ander dan om bij den lezer eenige belangstelling 

 op te wekken in het onderwerp, dat ik ga behandelen en hem er 

 dus toe te brengen om met geduld kennis te nemen van eenige 

 oogenschijnlijk vrij banale herinneringen en ontwikkelingen , die ik, 

 zal ik maar eenigzins duidelijk zijn, daarbij noodig heb. 



Iedereen weet, dat sommige stofien in water oplosbaar zijn, an- 

 dere niet. Suiker b. v. met eene genoegzame hoeveelheid water in 

 aanraking gebragt, vermengt of verbindt zich daarmede zoo innig, 

 dat het voor H oog daarin volkomen verdwijnt. Men behoeft evenwel 

 zulk eene oplossing van suiker slechts op eene niet te koele plaats 

 onbedekt neder te zetten , waarbij het water langzamerhand ver- 

 dampt, om te bemerken, dat dit verdwijnen slechts schijnbaar is ge- 

 weest, want na eenigen tijd ziet men de suiker in fraaije kristallen, 

 klontjes, weder in het vocht te voorschiin komen, hetgeen begint 

 zoodra het water zoover is verminderd , dat de aanwezige hoeveelheid 

 niet meer toereikend is, om al de suiker opgelost ie houden. De 

 ondervinding leert ook, dat dit oplossen bespoedigd wordt en dat 

 dezelfde hoeveelheid suiker in minder water opgelost worden kan , 

 als dit laatste verwarmd is. 



Andere stoffen daarentegen zijn in het geheel niet oplosbaar in 

 water. Een stuk krijt b. v. kan in water dagen achtereen blijven 

 liggen, het kan daarin worden gekookt zelfs, zonder — als het 

 water zuiver is althans — daarin eenige merkbare verandering te 

 ondergaan. Even onoplosbaar als dit zijn alle vetstoffen. Olie, reuzel, 

 traan , welk plantaardig of dierlijk vet men ook neme en hoe men 

 het ook aanlegge, in zuiver water ondergaan zij geene de minste 

 verandering. Men kan ze evenwel in water oplosbaar maken. Kookt 

 men b. v. olie of vet met water, waarin eene genoegzame hoeveel- 

 heid voorhanden is van eene dier stoffen, die in de scheikunde onder 

 den naam van alkaliën bekend zijn , dus in eene oplossing van 

 potasch of soda b. v., dan vormt dit vet spoedig met het water 

 een geheel, dat naar de verhouding der beide stoff'en tot het 

 water meer of minder vloeibaar is. Het vet is nu echter niet, ah 



