— 197 — 



vet^ in het water opgelost, rtia-ar het heeft zich met de potasch of 

 de soda eerst innig vereenigd, of , zoo als de scheikundige zegt , ver- 

 bonden , en de door deze verbinding voortgebragte stof, waarop wij 

 later nog terug zullen komen, is in water oplosbaar. Onder potasch 

 en soda versta men hier niet de stoffen welke onder die namen in 

 den handel voorkomen, maar de meer zuivere, in de scheikunde 

 zoogenaamde bijtende potasch en soda. 



De boven aangehaalde feiten bevatten de verklaring van hetgeen 

 er bij het wasschen van ons linnengoed geschiedt. Bij het gebruik 

 wordt dit vuil, er plaatsen zich allerlei stoffen, uit het ligchaam 

 en van buiten afkomstig, daarop en tusschen de vezelen, en deze 

 moeten door het wasschen verwijderd worden. Waren deze stoffen 

 nu in water oplosbaar, dan zou een eenvoudig uitspoelen in dit 

 vocht reeds toereikend zijn om het linnengoed te reinigen. Maar 

 zij zijn dit niet, zij bestaan voor een groot deel uit vetstoften of althans 

 uit de zoodanige die met de vetten daarin overeenkomen, dat zij 

 zich met alkaliën verbinden , en dat de bij deze verbinding voortge- 

 bragte nieuwe stoffen in water oplosbaar zijn. Men zou dus in eene 

 oplossing van potasch of soda in water kunnen wasschen, maar liever 

 gebruikt men daartoe eene oplossing van zeep. Zeep is niet anders 

 dan eene verbinding van potasch of soda met vet, of eigenlijk met 

 een bestanddeel van het vet. Om niet in te groote, voor ons on- 

 derwerp niet volstrekt noodige wijdloopigheid te vervallen, zal 

 ik hier evenwel dit laatste punt niet nader ontwikkelen. Alleen- 

 lijk merk ik nog in het voorbijgaan aan, dat onze gewone, weeke 

 en donkergroen gekleurde zeep uit vet en potasch is bereid ; 

 terwijl de harde, zoogenaamde Spaansche zeep en de reukzeepen uit 

 soda met eenige vetsoort worden verkregen. Men zou nu kunnen 

 vragen, hoe de zeep het vuil uit de kleederen oplosbaar maken kan, 

 daar het alkali daarin reeds met vet is verbonden en dus zich niet, 

 even als of het vrij ware, met de in de kleederen voorhandene vet- 

 stoflen verbinden kan. Dit zou ook onverklaarbaar zijn, indien men 

 niet bekend was met eene hoogst merkwaardige eigenschap der 

 zeepen. Alle zeepsoorten namelijk kunnen in eene betrekkelijk ge- 

 ringe hoeveelheid waters opgelost worden zonder eenige verandering 



