— 209 — 



groote steenen slechts zeer onaanzienlijke golfjes op onze vijvers 

 en rivieren te weeg brengen ; daarom ook zijn de golven op de Oost- 

 zee, Noord-zee en Middellandsclie zee veel kleiner dan die op de 

 stille Zuid-zee en den Atlantischen oceaan ; daarom kan men van 

 verre reeds banken en ondiepten in onze rivieren , die onder de 

 oppervlakte verborgen zijn, bespeuren aan de meerdere spiegeling 

 en grootere efïenheid der water-vlakte. Dit zal nu niet vreemd klin- 

 ken, wanneer men bedenkt, dat de golf slechts een gevolg is van 

 eene trilling, die zich tot op eene groote diepte uitstrekt, en dat 

 dus, waar deze trilling belemmerd wordt door de nabijheid van den 

 bodem, de golf onmogelijk tot dezelfde ontwikkeling kan komen, 

 als bij grootere diepte. In de diepte van den Atlantischen oceaan 

 en van de Zuid-zee heeft die trilling vrij spel, en daarom kunnen 

 daar zulke groote golven ontstaan. De wind werkt nu voortdurend 

 met rukken en stooten in eene schuine rigting op zulk een uit- 

 gestrekt waterveld en brengt zoodoende, even als onze steen, de 

 watermassa in trilling. Van lieverlede worden dan uit de kleine 

 trillingen van millioenen deeltjes golven geboren , die 20 , 30 en 

 meer voeten hoog zijn , even als door de zamenwerking van milli- 

 oenen nietige koraal-diertjes geheele eilanden uit de zee verrijzen. 

 Wanneer eene groote golf met kracht over eene ondiepte wordt 

 gedreven, dan ontstaan de verschijnselen, die bekend zijn onderden 

 naam van branding en barres des Jiots of watermuren. Zoodra na- 

 melijk eene golf, die op diep water werd ontwikkeld, op eene on- 

 diepte komt, wordt de trilling harer dieper gelegen deelen belem- 

 merd, en zij schuurt, om het kortweg uit te drukken, met haar 

 voet langs den bodem; daardoor begint zij als uit het water te 

 rijzen en wordt vertraagd in hare beweging. De branding kan men 

 aan onze kusten zeer goed waarnemen ; zij ontstaat overal waar het 

 strand langzaam afloopt; de uit het water gerezen golf is aan de 

 landzijde steil en aan de zeezijde meer glooijend. Ten gevolge der 

 vertraging, die zij ondervindt, wordt zij door volgende achterhaald, 

 die zich met haar vereenigen , en naar mate de vertraging en 

 schuring toeneemt, groeit zij meer en meer aan. Al hooger en 

 hooger rijst zij uit het water, en weldra komt dan het oogenblik, 



