— 319 — 



punten de kralen van een der koorden meer of minder ver van die 

 van het andere zouden afstaan. En nu de toepassing: wij keeren 

 terug tot het geluid. Twee instrumeutea, waarvan het eene den 

 toon a met 220 trillingen en het andere een iets hoogeren toon met 

 223 trillingen geeft, dus onze twee koorden met 44j0 en 446 kralen 

 afwisselend wit en zwart gekleurd; ergens een waarnemer, die 

 beide toonen verneemt en dus regelmatig 330 el geluid-straal, 

 om mij zoo uit te drukken, van ieder der instrumenten in éene 

 seconde in het oor opneemt; ziedaar de proef. De man zal ook 

 het zamenvallen kunnen opmerken, dat wij bij de boomen of kra- 

 len zagen plaats grijpen ; ook voor hem zullen zesmaal de toonen 

 jzamenvloeijen. Maar, op het eene punt zullen twee ongelijksoortige 

 toestanden (eene verdunning met eene verdigting) , en op het 

 daaraan volgende punt zullen gelijksoortige toestanden (verdigting 

 met verdigting of verdunning met verdunning) zamenvallen; deze 

 afwisseling zal geregeld plaats hebben tot driemaal in de seconde, 

 even als met onze kralen van ongelijke of van gelijke kleur. Wij 

 weten nu, dat twee tegengestelde toestanden der lucht elkander 

 verzwakken en dat twee gelijksoortige elkander versterken. Onze 

 waarnemer zal alzoo driemaal in ééne seconde, eerst het geluid 

 hooren verzwakken en het dan weder hooren toenemen. Om kort 

 te gaan, hij zal deze toonen driemaal in ééne seconde hooren 

 stooten. Men ziet, dat het aantal van deze stooten in ééne seconde 

 juist gelijk is aan het verschil in aantal van trillingen der beide 

 toonen. Deze proef levert ons dan een aardig en zeer gemakkelijk 

 middel om dit verschil in aantal van trillingen in ééne seconde 

 voor twee willekeurige zeer nabij elkander gelegene toonen te be- 

 palen, eenvoudig door de stooten te tellen. Voor eenige jaren werd 

 zulk een gebruik inderdaad van deze stooten gemaakt door den 

 vernuftigen scheibler, een fabrikant in Crefeld. 



In het tweede gedeelte van dit stuk willen wij de verschijnselen 

 van het Licht beschouwen, om daardoor op dezelfde wijze als voor 

 het Geluid tot de overtuiging te geraken, dat de titel van dit stuk 

 ook voor het licht de volle waarheid behelst. 



15 



