— 232 — 



stellen, als anderzins, zoude behoeven, — maar dat die niet zoovele 

 en zoo kostbare behoeven te zijn, dat daarin in de meeste gevallen 

 voor hem een onoverkomelijke hinderpaal zou gelegen zijn. Vooral 

 echter leert hij er helderder door inzien, dat het hem nergens, waar 

 hij ook zijne woonplaats hebben moge, aan stof tot onderzoek en 

 leering zal ontbreken. Want overal en voor ieder, maar wel het 

 meest voor den bewoner van het platte land en van daarmede gelijk- 

 staande kleine plaatsen, ligt het groote boek der Natuur geopend, 

 wachtende op hen, die er in wenschen te lezen. Niemand dan, die 

 over tijd, en over eenige betrekkelijk zeer geringe middelen beschik- 

 ken kan, kan zich met reden beklagen, dat de gelegenheid hem 

 ontbreekt, om aan zijnen lust tot onderzoek te voldoen. 



Het is zeker , dat men , indien men naar zijn vermogen het voor- 

 beeld van WHITE tracht te volgen, den kring zijner onderzoekingen 

 binnen betrekkelijk enge grenzen bepalen moet. Maar die enge 

 grenzen kunnen de stof aanbieden voor de studie van een leven. Ik 

 zag onlangs in een Duitsch tijdschrift een opstel, waarvan de titel 

 was: "de wonderen eener sloot." Welnu, eene gewone sloot is wer- 

 kelijk eene kleine wereld, die den vlijtigen en naauwkeurigen on- 

 derzoeker duizend wonderen te aanschouwen geeft. De planten en 

 de dieren die er in leven, het zamenstel van beiden, de wijze 

 waarop de eerste groeijen, en waarop zij invloed oefenen op de ge- 

 steldheid van den bodem , waarop het water der sloot rust , de huis- 

 houding en voortplanting der laatsten, de betrekking tusschen al 

 die dieren en planten onderling, — dit alles na te vorschen en te 

 leeren kennen is niet het werk van korten tijd of van geringe 

 moeite, maar de uitkomsten dier navorschingen beloonen tevens 

 den daaraan besteden tijd en arbeid rijkelijk. — Tn 't algemeen is 

 eene grondige kennis aangaande den dieren- en plantenschat (de 

 Fauna en Mora) van eene zekere bepaalde landstreek , en aangaande 

 den bodem daarvan, eene zaak van hoog belang, en oneindig verre 

 te verkiezen boven die oppervlakkige en fragmentarische kennis, 

 waarmede vele liefhebbers der Natuurlijke historie zich te vrede 

 houden. Zij is dit ook , omdat zij een deel uitmaakt van de kennis 

 der Natuurlijke historie van ons vaderland. En welke kennis kan 



