— 269 -- 



boomnimfen , Dryaden , wier leven één was met den boom , waarin 

 zij huisden, als de ziel in het ligchaam. Maar in die kinderlijke 

 ideën herkennen wij een diepen zin, en nu de Natuur voor ons 

 reeds lang van alle geesten gezuiverd is, verkondigen die oude sym- 

 bolen eene groote waarheid, en bewijzen, dat de menschelijke geest 

 reeds vroeg tot de overtuiging kwam van een eigen leven , eene 

 eigene ontwikkeling in iedere boomsoort. 



Om die verschillende ontwikkelingen op te merken , behoeven wij 

 niet verder te gaan dan het land onzer geboorte. Wenden wij dan 

 voor eenige oogenblikken onze aandacht af van de oorspronkelijke 

 wouden van Indië en de palmen van Amerika, om een blik te slaan 

 op de natuur in ons eigen vaderland. Wel is de oorspronkelijkheid 

 van die natuur voor een groot deel geweken, en de invloed van den 

 landbouw, die de aarde meer en meer met een nieuw, een kunstmatig 

 gewaad bekleedt, heeft zich ook hier in groote mate doen gelden. 



Kunnen andere landen zich thans nog op oorspronkelijke wouden 

 beroemen, het Hollandsche Bosch, dat Woud zonder genade, gelijk 

 het eenmaal door keizer ChAUDius om zijne woestheid en zijn 

 wild gedierte genoemd werd, en dat zich van den zuidhoek tot den 

 noordhoek van Holland onafgebroken voortzette, is gansch en al 

 ondergegaan en slechts diep onder den grond in talrijke half ver- 

 gane boomstammen te herkennen. Hoe een natuurtafereel te 

 ontwerpen , waar de oorspronkelijke natuur reeds eeuwen geleden 

 verdwenen is? Dit is zeker ondoenlijk, wanneer het eene alge- 

 meene beschouwing geldt; want daarvoor is het tegenwoordige Hol- 

 landsche Bosch te veel ingekrompen, te veel verdeeld, teveel door 

 kunstmatige veranderingen in parken herschapen, die alles be- 

 halve den echten stempel der woeste natuur vertoonen. Even- 

 wel heeft het Hollandsche Bosch hierdoor iets voor bij vele wouden 

 van Duitschland. Daar zien wij vaak over eene uitgestrektheid 

 van vele uren gaans slechts eene enkele boomsoort, in exem- 

 plaren van gelijken omvang, de heuvelen en bergen bedekken en 

 zoo een woud vormen, dat wel ontzaggelijk groot, doch tevens 

 eentoonig is. Hier daarentegen heerscht in hooge mate afwisseling ; 

 niet alleen daar, waar de kunst zoo veel mogelijk verscheidenheid 



18^ 



